Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
11
stooten, dan rolt het, zoo ver de stoot het drijft, doch is
onverschillig ten aanzien van zijn vorigen stand en keert
daar niet in terug. Zijn zwaartepunt kan op het horizontale
tafelblad noch rijzen noch dalen, maar beweegt zich in
eene horizontale lijn. Kogels en cilinders, bijv. een lig-
gend potlood, bevinden zich derhalve op een water-
pas vlak in onverschillig evenwigt.
Men kieze de kurk , waarvan men tot deze proeven een schijQe
snijdt, zoo groot en zoo fijn mogelijk, en snijde haar met een
scherp mes, een scheermes liefst, nog eens na om haar vooral
alle platte kanten te ontnemen. Een kartonnen doosje met dek-
sel van omstreeks 5 duimen middellijn, met een stuk breipen
van de dikste soort en van omstreeks een palm lang, daardoor
gestoken, zal nog beter voldoen.
Aan een wagenrad kan men, wanneer bij het smeren de
as is opgeligt, eiken stand naar verkiezing geven, zonder dat
het in zijn vroegeren stand tracht terug te keeren. Dewijl het
rad juist in zijn zwaartepunt ondersteund is, kan op
geene zijde een overvvigt voorhanden zijn, en het zwaartepunt
kan noch rijzen noch dalen. Op dergelijke wijze is ook elk
molenrad, elke schijf, elke slijpsteen in het zwaarte-
punt ondersteund en derhalve in onverschillig evenwigt.
7. Ondersteuning van het zwaartepunt door op- jjan-
hangen. Het steunpunt van een ligchaam kan op drie ver- gende
schillende wijzen ten opzigte van zijn zwaartepunt gelegen ^^^^
zijn, namelijk in het zwaartepunt, daarboven, of
daaronder. Verreweg de meeste ligchamen zijn niet juist
in het zwaartepunt ondersteund, maar zij hebben hun onder-
steuningspunt boven het zwaartepunten hangen, of zij zijn
beneden het zwaartepunt ondersteund, in welk geval zij staan
of liggen.
Proef (I. Aan eenen draad hangt een kogel of eene schijf