Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
321.
geschoven en met lijm aan elkander gehecht, zóó dat de linksche
rand van het eerste aan den regtschen van het tweede kome te
zitten, de linksche van dit aan den regtschen van het derde,
enz. Als dit droog is, wordt de zoo gevormde platte spiraal over
het stokje uitgetrokken tot juist de lengte van het glas en de
einden daarop met een weinig zegellak vastgehecht. Om aan de
verschillende windingen eenen gelijken ouderlingen afstand te ver-
zekeren en te gelijk tel bevordering der stevigheid van het geheel,
plakt men met lijm eenige repen papier, van passende breedte,
tusschen die windingen om het stokje en met den kant tegen de
windingen aan. Nu heeft men nog twee houten bengeltjes op de
beide einden der glazen buis noodig, waartusschen de schroef
draaijen kan. Deze worden, in de gedaante zoo als de figuur die
aangeeft, door den timmerman gemaakt en, na den rand boven
eene kool vuur verwarmd te hebben, met lak op de buis vastge-
zet , of met behulp van twee of drie reepjes papier over elkaar,
die men over het hout en den rand van het glas met lijm vast-
hecht, daaraan bevestigd. Ter behoorlijker.plaatse worden in het
stokje, in vooraf geboorde gaatjes, twee pennetjes gestoken, om
het heen en weder schuiven daarvan in de bengeltjes te beletten.
Als men verkiest, kan men de buis nu op een geschikt voetstuk
zetten, hetwelk men van hout kan doen vervaardigen. Men
heeft dan, na aan het boveneind van het stokje een krukje van
ijzerdraad of hout te hebben vastgemaakt, een kompleet werkend
model van een v ij z e 1. Om de werking daarvan te vertoonen
werpt men eenige kleine kogeltjes, groene erwten b.v., onder
in de buis tusschen den eersten en tweeden schroefgang. Draait
men nu het krukje in de rigting van het pijltje, dan schuift de
schroefdraad, het om een cilinder gewonden hellend vlak (§ 40),
de balletjes al hooger en hooger, tot zij eindelijk boven uit den
cilinder rollen. Het zelfde zou het geval zijn, indien men in
plaats van de erwten eenig water onder in den cilinder bragt;
slechts zoude dan in het model het hout en karton met olie-
verw vooraf geschilderd moeten zijn, om aan het water weder-