Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
167
talen aan elkander te solderen, worden zij met sal-ammoniac-
water bevochtigd, stukjes van het soldeersel der blikslagers of
van tin daarop gebragt en boven eene spiritusvlam tot het smel-
ten van het soldeersel verhit. Hout en steenen, die verguld
moeten worden, bestrijkt men met eiwit en boomolie en legt er
dan het dun geslagene bladgoud op. Is de adhesie voor ons
lastig en ondoelmatig, dan wordt zij meestal door wrijven over-
wonnen , zoo als bij het reinigen der voeten van vochtige aarde
en sneeuw, bij het afwasschen van vaten en bij het boenen der
kamers.
85. De capi llariteit of de aantrekking in haarbuisjes.
laritcit.
Proef (i. Men verschaffe zich eene zeer enge glazen buis,
wier wijdte van binnen naauwelijks de dikte van een haar te
Fig. 91. boven gaat en welke daarom den naam van haar-
buisje of capillairbuisje draagt. Doopt men
ze in een met water gevuld drinkglas, dan stijgt
de vloeistof in de buis op en plaatst zich veel hoo-
ger dan zij in het drinkglas staat. De binnenwanden
van het buisje oefenen eene aantrekking op het wa-
ter uit; daar de buis zoo eng is, reiken de aantrek-
kingskrachten der tegen elkander over liggende
wanden elkander als 't ware de hand, en met vereenigde kracht
trekken zij het water omhoog. Het stijgt des te hooger, hoe enger de
buis is. Men heeft aan deze wij ze van werking der adhe-
sie, gelijk zij zich in enge buizen vertoont, den naam van ca-
pillariteit, of aantrekking in haarbuisjes gegeven.
Proef b. Een bevochtigd staaQe houde men in een drink-
glas met water, zoodat het zeer digt bij den eenen wand van
het glas is. In de enge, haarbuisachtige tusschenruimte zal het
water insgelijks vrij duidelijk opstijgen, zoo als men bij gelegen-
heid aan de koffij kan waarnemen, die men tusschen den binnen-
wand van het kopje en het ingezette lepeltje zich boven de op-
pervlakte der vloeistof ziet verheffen. -