Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
166
nemen van proeven trekt men echter bij het uitgieten insgelijks
van de adhesie zelve partij; men houde een staafle loodregt
aan den rand van het glas; de vloeistof vindt door de aantrek-
kende kracht van het staafje haren weg voorgeschreven en zal
daarlangs neêrvloeijen.
Toepassingen der wederzijdsche aantrekking van vaste en
vloeibare ligchamen komen zeer dikwijls voor; bijna altijd kiest
men zulke vloeistoffen, die naderhand vast worden. In den
vloeibaren toestand raken zij de vaste ligchamen in vele punten
aan, en deze innige aanraking duurt voort, wanneer zij zeiven vast
geworden zijn. De vloeibare toestand wordt daarom als middel
gebruikt om eene innige aanraking en ten gevolge daarvan eene
sterke adhesie der vast gewordene stoffen voort te brengen. Zoo
blijft bij het sehr ij ven met inkt na het verdampen der
vloeistof het inktpoeder op het papier kleven; bij het schil-
deren en verwen versterkt insgelijks de vloeibare toestand
der verfstoffen hare adhesie, welke bij het ontstaan van den vasten
toestand eene blijvende wordt; bij het v e r t i n n e n v a n ij z e r e n
platen, waardoor deze in het door de blikslagers bewerkte
blik veranderen, doopt men de zorgvuldig gereinigde plaat eerst
in vet en dan in gesmolten tin, dat zich in vloeibaren toestand
aanhecht en in den vasten blijft kleven. Tusschen twee vaste
ligchamen gebragt, bewerkt eene langzamerhand in den vasten
toestand overgaande vloeistof het aaneen hechten van beiden
door hare adhesie tegen beiden en door de kracht van zamen-
hang, met welke de deeltjes der vloeistof zelve elkander vast-
houden, zoo als in proef b. Gelijk goede lijm twee stukken
hout zoodanig vereenigd houdt, dat het hout, eerder scheurt
dan dat de lijm loslaat, zoo worden ook door den mortel,
uit kalk en zand gemengd, steenen vast vereenigd gehouden.
De adhesie en de inwendige zamenhang van het lak vereenigt
twee stukken papier, de s t ij f s e 1 p a p — stijfsel, met koud
water aangemengd en dan, onder gestadig omroeren , met heet
water begoten— de aan elkander te hechten voorwerpen. Om me-