Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
155
r, Fonteinen- Fontei-
Pr oef. Voor een fiescbje met niet al te naauwen hals,
bij voorbeeld een klein medicijnfleschje, zoeke men eene goed pas-
sende kurk en bore daarin met eene ronde vijl twee gaten. Door
het eene schuift men een glazen buisje van omstreeks 3 duimen
lang en aan het eene einde slechts 1 streep wijd, of bij gebrek
daarvan een eind pijpesteel, welks naauwste opening naar boven
gekeerd is. In het andere gat zet men het onderste einde van
een glazen trechter met eene lange pijp, of in plaats daarvan
eene 5 a 6 palmen lange, van boven aan een trechter gesol-
deerde buis , die gemakkelijk van blik te vervaardigen is. Wordt
in den trechter water gegoten, dan vult dit het glas en komt in
Fig. 82a. naauwe buisje. Was dit hooger, dan zou
de vloeistof zich daarin even zoo hoog plaat-
sen ais zij in de langere buis staat. liet water
springt daarom, door de drukking der langere
waterkolom gedreven, uit het buisje omhoog,
doch bereikt niet geheel de hoogte van den
trechter , die een waterbekken in 't klein vormt.
Het omhoog springende water wordt namelijk
door de wrijving aan de opening, waardoor het
uitvloeit, door den tegenstand der lucht en de
zwaarte van het weder neervallende water in
het opstijgen gehinderd.
Wil men zich door den blikslager eene fontein van blik la-
ten vervaardigen, dan is het doelmatig, er de in fig. 82. h
voorgestelde inrigting aan te geven.
De op groote schaal aangelegde fonteinen zijn, wanneer er
hoogten in de nabijheid zijn, op gelijke wijze ingerigt, en
heeten, dewijl zij door de drukking van het water gedreven
worden, hydrostatische fonteinen. Te Saus S o u c i bij Pots-
dani wordt het water in een op den Ruïnenberg aangelegd
bassin verzameld, en door eene stoommachine uit de Havel
daarheen gevoerd; uit het bassin wordt het door pijpen van