Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
153
82. Toepassingen der wet voor communicerende
vaten. Op de wet voor den stand eener vloeistof in commu-
nicerende vaten berust de inrigting van het nivelleer w e r k-
tuig, de waterleidingen, de fonteinen en artesi-
sche bronnen.
a. Het nivelleerwerktuig of de artificiële hori- Het ni-
z o n is eene drie voet lange, horizontale metalen buis, wier werktuig.
Fig 81.
beide einden loodregt opwaarts gebogen zijn en van boven daar-
aan gehechte glazen buizen dragen. In eene der glazen buizen
wordt water, met fernambuk gekleurd, gegoten, dat ook in de
andere met haar communicerende glazen buis komt, en welks
oppervlakten in beiden bij iederen stand van het werktuig de
waterpasse rigting aanduiden. De toestel is op een
voetstuk met drie pooten bevestigd en tot naauwkeuriger bepa-
ling nog van een verrekijker voorzien. Hij wordt bij het aan-
leggen van straat- en spoorwegen, bij het graven van kana-
len en waterleidingen gebruikt, om te bepalen hoe veel de grond
van de horizontale rigting afwijkt, hoe veel hooger het eene punt
eener landstreek ligt dan een ander. Men heeft daartoe nog twee
in palmen en duimen verdeelde meetstokken, de nivelleer-
latten, noodig, die van onderen van een metalen punt voor-
zien zijn , om in den grond gestoken te kunnen worden. Laat
de punten 1 en II de beide, meer dan honderd ellen van elkan-
der verwijderde plaatsen zijn, wier verschil in hoogte onder-
zocht moet worden. Op beide plaatsen worden de hivelleerlat-
ten loodregt in den grond gestoken en ongeveer in het midden