Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
108
wiel als van aanmerkelijk gewigt en overal van gelijke dikte door vaste
nische spaken aan eene spil bevestigd, zoodat de as der spil door zijn
arbeid, middelpunt gaat, dan heeft men een middel om arbeid op te
hoopen. Door verscheidene omdraaijingen van dit rad, het
v 1 i e g r a d , laat zich eene groote hoeveelheid mechanische ar-
beid opzamelen, dien men naderhand naar verkiezing kan aanwen-
den. Zulk eene ophooping van arbeid, om die in één oogenblik
weder te verbruiken, heeft men b.v. in de fabrieken van stoom-
werktuigen noodig, om door de sterke ijzeren bladen, waarvan
de stoomketels vervaardigd worden, de gaten voor de klinkna-
gels te slaan. Aan de daartoe ingerigte machines verrigt een
liggende tweearmige ijzeren hefboom (1) den gevorderden arbeid,
Fig. 56.
ii'i 'jij^i 'iii!iiliiiiiiiiinii"niiiiMiii''i iiÏÏii) .r,iiiiuTiiiii,HriiiniMiiitiiiiili
terwijl hij door middel van een sterk naar beneden gaande tus-
schengewricht (2) een stempel in de onder hem liggende ope-
ning drijft, door welke het te doorboren ijzer gelegd wordt.
De voor de kracht bestemde hefboomsarm ter regter zijde is 16
maal zoo lang als die ter linker zijde. Hij wordt door den duim
(4) eener spil bewogen, wier tandrad b.v. 60 tanden heeft. Het
rad grijpt in een rondsel (5) met b.v. 10 tanden; op dezelfde
as met het rondsel zit het groote vliegwiel; beiden worden dus
te zamen door ééne kruk omgedraaid. Twee arbeiders draaijen
het werktuig. Zijne inrigting gedoogt zes omdraaijingen van het