Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
89
meters werkt, slechts over 'A paardekracht of een arbeid van
37,5 kilogrammeters beschikken, als deze doelmatig veranderd
en aangewend wordt. Men kan, terwijl men aan kracht opof-
fert , aan de arbeidsmachine eene snelle beweging mededeelen,
gelijk zij, juist volgens de ondervinding, ter vervaardiging van vele
waren gepast is; men kan de beweging zeer regelmatig maken,
zoodat de waar veel volkomener wordt, of men kan groote,
zware massa's bewegen, terwijl men aan snelheid offert en ze
langzaam haren weg laat doorloopen.
Uit het voorgaande volgt, dat diegenen iets onmogelijks wil-Onmoge-
len, die een zoogenaamd perpetuum mobile (eeuwigduren-
de beweging) trachten uit te vinden. Zij zoeken een werktuig perpe-
zamen te stellen, hetwelk, nadat het eenmaal aangestooten is,^qbile.
zich zelf in beweging houdt. Het eerste deel van het werk-
tuig moet naden ontvangen -stoot het tweede, dit het volgende,
en het laatste weder het eerste bewegen. De werking, tot be-
weging van het eerste aangewend , komt wegens de wrijving zeer
verminderd tot het eerste. Gedurende eenige seconden moge
zulk eene beweging zich aan de overige deelen van het werk-
tuig mededeelen; maar binnen kort moet de werking zoo vermin,
derd zijn, dat zij de wrijving niet meer overwinnen kan, en
het werktuig staat stil. Geene zamenstelling der deelen van een
werktuig kan eene vergoeding voor datgene geven, wat de wrij-
ving en andere hindernissen der beweging verteren.
48. Drievoudig doel der tusschenwerktuigen. Een Drievou-
veel gebruikt zamengesteld werktuig is het gewone s p i n n e- ^^el
. der tus-
wiel. Welke is de taak, die de uitvinder van dit werktuig schen-
te vervullen had? Het ar b ei den d e deel daarvan, de klos ^^erktul-
met zijne spoel, moest op eene voor de spinster gemakkelijke
hoogte aangebragt zijn, den draad een weinig draaijen en hemHet spin-
opwinden ; dit kon slechts door eene draaijende of radbeweging
van bepaalde snelheid bereikt worden. Dewijl voorts de handen
der spinster steeds bezig moeten zijn, moet de kracht ma-