Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
84
elkander, dan wordt er minder kracht vereischt. Maakt ver-
der de kracht een grooteren weg, is de hefboomsarm lan-
ger, aan welken zij de schroef omdraait, dan wordt er eveneens
aan kracht gewonnen.
Gesteld, dat de draden eener groote schroef 1 duim van el-
kander zijn, en de kracht aan een hefboomsarm van 5 palm of
50 duimen werkt, van de as der vaarschroef af gerekend, hoe
groot zou dan, zonder de wrijving in aanmerking te nemen, de
kracht in vergelijking met den last moeten zijn ? Bij eene om-
draaijing der schroef doorloopt de kracht een cirkelvormigen
weg , welks straal 50 of welks middellijn 100 duim lang is. Nu
is de omtrek van iederen cirkel ongeveer 3,14 maal zoo lang als
1 zijne middellijn; de cirkelvormige weg der kracht is derhalve
I ongeveer 314 duim lang. De last wordt, omdat de afstand der
I schroefdraden 1 duim bedraagt, bij eene omdraaijing slechts 1
S duim opgeligt; de kracht legt alzoo een 314 maal zoo grooten
I weg af; bij gevolg behoeft zij slechts aan het 314de gedeelte
I , van den last gelijk te zijn. Maar aan de schroef heeft eene zeer
I Verlies aanmerkelijke w r ij v i n g plaats , welke V4 van den gebruikten
I van ar- arbeid verteert en slechts Vi daarvan op den last laat werken;
ï ' men heeft daarom eene 4 maal zoo groote kracht, in het aan-
1 gevoerde voorbeeld ■'/314 of bijna 'As van den last in 't werk te
;; stellen.
t;
De groep Terugblik op de groep van het hellend vlak.
I van het De tweede groep der enkelvoudige werktuigen laat zich tot de
vlak. wetten van het hellend vlak terug brengen en maakt de groep
I van het hellend vlak uit. Terwijl het hellend vlak zelf on-
I bewegelijk vast ligt, is de wig een beweegbaar, en de schroef
I een gewonden hellend vlak. Hoe kleiner bij deze werktuigen d e
J w e g V a n d e n 1 a s t is, dat is de hoogte van het hellend vlak,
de rug der wig of de afstand der schroefdraden, in vergelijking
I met den weg, die door de kracht te doorloopen is, des te
1 kleiner behoeft de kracht in vergelijking met den last te zijn.