Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
73
HET REUZENGEBERGTE EN ZIJNE BEWONERS.
Het Reuzengebergte is een gedeelte van de Sudeten, het uitgestrekte
gebergte dat zich 30 G.M. lang van de bronnen der Oder tot aan het
Elbe-Zandsteengebergte uitstrekt. Het eigenlijke Reuzengebergte bestaat uit
twee evenwijdige bergkammen, een noordelijken, den „Riesenkamm", dies
G.M. lang is en waarover de grens tusschen Oostenrijk en Pruisen loopt,
en den Boheemschen kam. Beide gebergten zijn door een diep dal, de
„Sieben Grtmde" gescheiden , dat zich naar de einden verheft en daar als
hooggelegen weiden de beide ketenen met elkander verbindt. Het diepe,
kloofvormige dal, waardoor van de eene zijde de Elbe, van den anderen
kant haar bijrivier het Weisswasser stroomt, was in vroegeren tijd waar-
schijnlijk een groot bergmeer. Nu breekt de Elbe door den zuidelijken kam
en baant zich een' weg naar het midden van Bohemen. Ten zuiden van
den Boheemschen kam strekt zich nog een gebergte uit, termjl ten noorden
van den Reuzenkam, aan de Silezische zijde^dus, eene vlakte wordt gevon-
den , waarin de badplaats Warmbrunn en aan welks noordelijk einde
Hirschberg ligt. Deze laatste stad ligt aan de vereeniging van den Zacken
met den Bober en was in het midden der i8e eeuw een der hoofdzetels
van de Silezische linnenindustrie; tegenwoordig beteekent deze tak van
nijverheid er bijna niets meer. Merkwaardig is het en tevens van belang
voor de kennis van onze Nederlandsche industrie, dat een Hirschberger
in Haarlem het linnenweven, vooral het vervaardigen van sluiers, heeft
geleerd en die bezigheid in 1570 naar zijne geboorteplaats overbracht.
Eene eeuw later reisde de burgemeester van Hirschberg naar Nederland
en eenige jaren later naar Frankrijk en Engeland, om nieuwe handelsbe-
trekkingen aan te knoopen en kennis te nemen van de nieuwste uitvin-
dingen op 'tgehied der linnenindustrie. In 1752 werd uit Hirschberg voor
bijna 2 700000 thaler linnen uitgevoerd; sedert dien tijd ging de linnen-
weverij er sterk achteruit. Het stadje zelf levert nu weinig merkwaardigs
op; de omstreken zijn echter schoon; vooral geldt dit van het woeste
Boberdal, waarin uitmunt het prachtige zoogenaamde Welt-Ende, een door
rotsen ingesloten ketel.
Zuidwestelijk van Warmbrunn verheft zich op een van de voorbergen
aan de noordzijde van den Reuzenkam de ruïne Kynast, waarvan de sage
door Kömers gedicht van jonkvrouw Kimigunde en hare ridders algemeen
bekend is geworden.
Van den Silezischen kant vertoont de Reuzenkam zich het stoutst; hij
is gemiddeld 1200 M. hoog, dus reeds hooger dan de Broeken in den
Harz. De hoogste top is de Riesen- of Schneekoppe, door de bergbewo-
ners ook alleen Koppe genoemd, 1566 M. hoog; verder verheffen zich