Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
53
kon de drie gidsen bewegen nog verder te werken, toen ze zagen, dat
het te laat was. Ik moet bekennen, dat ze bijna evenmin in staat waren
om iets te doen, als ik zelf. Toen ik uit de sneeuw was losgemaakt, moest
het touw worden doorgesneden. Wij beproefden, het touw volgende. Ben-
nen te vinden, maar konden het niet bewegen; het liep haast recht naar
beneden en wees ons aan, dat daar het graf moest zijn van den flinksten
gids, dien Wallis ooit heeft gehad of zal hebben.
De koude begon haar invloed geducht op ons te doen gevoelen; we
konden haar niet langer verdragen en gingen naar beneden. We gingen
nog ongeveer vijf en twintig minuten over de bevroren lawine, omdat het
de gemakkelijkste weg was, en volgden dan ons spoor van den morgen.
Binnen vijf uren waren wij in Ardon.
Bennen's lichaam werd na veel moeite drie dagen later gevonden.
DE WATERVAL BIJ SCHAFFHAUSEN.
De waterval bij Schaffhausen heeft den naam dezer stad niet alleen door
geheel Europa bekend gemaakt, maar aan hem is het stadje zijn ontstaan
en zijn bestaan verschuldigd. In de eerste plaats verleende de waterval aan
Schaffhausen een natuurlijk stapelrecht, beter dan een keizerlijk privilegie.
Daar geen schip den waterval kan afvaren, moeten alle goederen, die
stroomaf hier komen, boven Schaffhausen worden uitgeladen, per as door
de stad gevoerd en beneden den val weer worden ingeladen. Vermoedelijk
was dit de oorzaak, dat er zich het eerst menschen vestigden. In de tweede
plaats leveren de vele vreemdelingen, die den Rijnval komen zien, geene
geringe bijdrage tot de betrekkelijke welvaart, die het stadje geniet.
Schaffhausen telt 10300 inwoners en heeft haar oud Zwabisch karakter
getrouw bewaard. Naast torens en torentjes, poortjes en oude muren,
waarvan sommige beschilderd zijn, verheffen zich fabrieken; het Rijn-
water wordt zelfs in woonhuizen geleid om er als beweegkracht dienst te
doen. Het kan bevreemding wekken, dat Schaffhausen ruim een uur boven
den waterval ligt; daarom moet hier melding worden gemaakt van eene
kalkrots, die als een dam onmiddellijk bij de stad dwars door de rivier
loopt en bij lagen waterstand zichtbaar is. Hier begint dus de rivier reeds
door den Jura te breken.
Bij Schaffhausen hoort men den waterval reeds bruisen, ofschoon men
hem eerst te zien krijgt bij het slot Lauffen (zoo geheeten naar den water-
val, die hier „der Lauffen" wordt genoemd), dat op den linker Rijnoever
op eene hooge rots ligt. Deze laatste vormde vroeger met den rotsdam.