Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
XVII. A ri S T R A M K.
DE INBOORLINGEN NIEUW-HOLLAND.
De lichamelijke ontwikkeling van de inboorlingen van Nieuw-Holland
is in sterke mate afliankelijk van het voedsel dat zij kunnen krijgen. I^^ngs
de kusten en aan de rivieren, waar meer voedsel aanwezig is dan in de
droge, zandige binnenlanden, zijn de Nieuwhollanders grooter en krach-
tiger gebouwd; maar over 't geheel bereiken zij de gemiddelde grootte der
Blanken niet, en wat de ontwikkeling hunner spieren betreft, staan ze bij
hen verre ten achteren. De ledematen zijn dun en verschrikkelijk mager,
doch de buik heeft ten gevolge van het slechte en niet goed verdeelde
voedsel een grooten omvang. Evenals bij andere donker gekleurde rassen
zijn ook bij de Nieuwhollanders de kuiten zeer slecht ontwikkeld. De
schedelvorm is bij de mannen wel iets beter dan bij de vrouwen, maar
over 't geheel smal en lang. De jukbeenderen zijn hoog; het benedenste
deel van het voorhoofd, bij de wenkbrauwen, steekt vooruit; het bovenste
gedeelte wijkt echter sterk achteruit. De neus is aan den wortel smal,
waardoor de oogen dicht bij elkander staan; naar beneden wordt de neus
breeder en eenigszins ingedrukt. De ooren zijn een weinig naar voren gebogen;
de mond is groot en leelijk, de tanden zijn daarentegen mooi en wit. Het
kakebeen heeft een samengedrukten vorm; de kin is klein en wijkt terug.
De huid is meestal koffiebruin en in enkele gevallen zwart. De haargroei
is rijk ontwikkeld; de mannen dragen meestal een zwaren baard. Het stijve
hoofdhaar is een weinig gekroesd zonder wollig te zijn en steekt stralen-
vormig naar alle zijden uit. De uitwaseming der huid, die van nature reeds
niet aangenaam is, wordt voor de neuzen van Europeanen nog onverdra-
gelijker, doordien de huid wordt ingewreven met het vet van verschillende
groote visschen.
Vergeleken met hooger staande rassen, is de verstandelijke ontwikkeling
der Nieuwhollanders zeer gering. In allés wat op het dagelijksche leven
betrekking heeft, is de Nieuwhollander zeer handig. Zijne gereedschappen
en wapenen zijn, ofschoon hoogst primitief, toch zeer doelmatig, en hij
weet de laatste bij het dooden van wild zeer goed te gebruiken. In het