Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
424
Afrika's groote woestijn scheidt twee menschenrassen; ook de Zuidameri-
kaansche Llano's oefenen eene scheidene werking uit op de stammen. Ten
noorden ervan, tusschen de bergketenen van Venezuela en de zee der
Antillen liggen nijvere steden, nette dorpen en bebouwde velden; zelfs
zijn er zin voor kunst en wetenschap en liefde voor burgelijke vrijheid
reeds lang ontwaakt.
Ten zuiden van de steppe is eene wldemis: duizendjarige wouden, een
ondoordringbare plantengroei overdekt den vochtigen bodem tusschen den
Orinoko en den Amazonenstroom. Groote loodkleurige granietmassa's ver-
engen het bed der schuimende rivieren. Bergen en wouden weerkaatsen
den donder van 't vallende water, het gebrul van den jagoear, het doffe
gehuil der gebaarde apen dat regen aankondigt.
Waar de ondiepe stroom eene zandbank vormt, daar liggen met geopen-
den muil, onbewegelijk als rotsblokken, soms met vogels bedekt, kolossale
krokodillen. Den staart om een' boomtak geslagen en opgerold, loert aan
den oever de gevlekte boa op haar buit. Snel ontrolt zij zich, schiet den
kop vooruit en grijpt in de voorde den jongen stier of een zwakker wild
en slikt den roof, met speeksel omgeven, door den zwellenden hals.
In deze groote en wilde natuur leven velerlei volksstammen, door ver-
schil in tongval van elkaar gescheiden. Eenige zijn nomaden, vreemd aan
den landbouw, en voeden zich met mieren, gom of aarde, als de Otoma-
ken en de Jaroeren; andere hebben vaste woonplaatsen, voeden zich met
zelfgekweekte vruchten en hebben zachtere zeden, zooals de Maquiritaren
en de Maco's. Groote oppervlakten tusschen den Cassiquiari en den Atabapo
worden alleen door den tapir en gezellig levende apen, niet door menschen
bewoond. In rotsen gekraste figuren bewijzen, dat ook deze woestenij eens
een zetel van hoogere beschaving was. Ze spreken van de wisselende lot-
gevallen der volken, evenals de ongelijk ontwikkelde buigzame talen, die
tot de oudste historische gedenkteekenen der menschheid behooren.
Heerscht in de steppe tusschen tijgers en krokodillen en paarden en
runderen voortdurend strijd, langs de woudrijke rivieroevers, in de wilder-
Noch deze menschen, noch anderen hadden ooit van zulk een gevecht van paarden
tegen sidderalen gehoord. Een zonderlinge samenloop van omstandigheden heeft eene
enkele gebeurtenis tot een heerschend gebruik gestempeld, 't Is volkomen onmogelijk,
dat het ooit in de Llano's gebruik is geweest, sidderalen door middel van in 't water
gedrevene paarden te vangen, anders zou er bij de bewoners dier streek, de zonen van
hen die Humboldt daar aantrof, toch wel eenige herinnering aan zijn blijven bestaan.
Ik vernam evenwel later iets, dat misschien met Humboldts verhaal in verband kan
worden gebracht. Wanneer men rivieren overtrekt, waarin vele tembladores zijn, dan
jaagt men het vee eerst in het water, om de alen, die zich meestal op den bodem op-
houden, door het geraas en getrappel te verjagen. Onder de Indianen van Humboldts
geleide bevond zich misschien de een of andere snuggere kop, die daar een plan van
aanval op bouwde......Hoe het ook zij, Humboldts wijze van sidderalen te van-
gen is een alleen staand geval. Eene bepaalde manier hiervoor bestaat in de Llano's
niet; men is bang voor de dieren en vermijdt ze, zooveel men kan. — Dr. Sachs ving
later sidderalen in netten.