Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
'420
eigenschappen van dezen boom zijn beroemd. Van hem alleen voeden
zich de Guaraunen, aan den mond van den Orinoko ten noorden van de
Sierra de Imataca. Toen dit volk nog talrijker was en dichter bij elkander
leefde, richtten zij niet alleen hunne hutten op afgehouwen palmenstammen
op, waar op een horizontale houten vloer was gemaakt, maar zij spanden
ook — zoo verteld de sage — hangmatten,. uit de bladsteelen van dezen
palm geweven, van stam tot stam, om in den regentijd, als de delta onder
water staat, als apen op de boomen te leven. Deze zwevende hutten wer-
den gedeeltelijk met aarde bedekt, waarop de vrouwen vuur aanlegden
tot huiselijk gebruik. Wie des nachts langs de rivier voer, zag de vlammen
in rijen opflikkeren, hoog in de lucht boven het water. De Guaraunen
hebben nog tegenwoordig het behoud van hunne physische, zelfs misschien
van hunne zedelijke onafhankelijkheid te danken aan den lossen, halt
vloeibaren moerassigen bodem, waar zij zeer behendig over loopen, en
aan hun wonen op de boomen. i)
Maar niet alleen eene zekere woonplaats, ook voedsel levert de Mauritia.
Vóór den bloeitijd bevat het merg van den stam een sagoachtig meel, dat
evenals het meel van den Jatropha-wortel in dunne, broodachtige schijven
gedroogd wordt. Het gegiste sap van den boom is de zoete, bedwelmende
palmwijn, der Guaraunen. De vruchten, die op roodachtige dennekegels
lijken, worden als voedsel gebruikt. Zoo zien we, dat op den laagsten trap
der menschelijke ontwikkeling het bestaan van een geheelen volksstam
bijna geheel van een enkelen boom afhankelijk kan zijn.
Sedert de ontdekking der Nieuwe Wereld zijn de Llano's voor den
mensch bewoonbaar geworden. Om het verkeer tusschen de kust en Guyana
andering plaats heeft. Als oorzaak van de uitbreiding der bosschen werd mij door ver-
scheiden ontwikkelde mannen opgegeven de vermindering van het getal runderen gedurende
de laatste dertig jaar. In de eindelooze omwent^lingsoorlogen, welke in dien tijd woed-
den, werden de runderen als het ware als publiek eigendom beschouwd, dat beide par-
tijen om het zeerst plunderden. Iedere rondzwervende troep van vier of vijf man slachtte
voor den maaltijd een rund en liet het overblijvende aan de gieren. Hierbij kwam
nog de omstandigheid, dat ten gevolge van de groote vraag op buitenlandsche markten
de huiden zoo in prijs stegen, dat de waarde van een levend rund nog niet het bedrag
bereikte, hetwelk in de havens voor de huid werd betaald, ''t Gevolg daarvan was, dat
vele bezitters van kudden met graagte de gelegenheid aangrepen om hun levend eigen-
dom, dat door de voortdurende omwentelingen in gevaar werd gebracht, in geld om te
zetten. Zoo werden duizenden runderen om hunne huid geslacht, en het getal dezer
dieren, dat ten tijde van Humboldt nog op P/a miUiioen werd geschat, verminderde
sterk. De prijs van een rund van middelmatige grootte bedroeg vroeger 5 a 7 gulden,
nu echter 36 a 54 gulden.
Terwijl vroeger de jonge spruitjes der zich ontwikkelende boomen werden afgevreten
of platgetreden, kunnen zij zich tegenwoordig veel rustiger ontwikkelen, en de toene-
mende ontwikkeling der bosschen in de Llano's zal waarschijnlijk zoo lang duren, tot
het getal runderen weder tot de vroegere hoogte zal zijn gestegen.
(We merken hierbij op, dat iets dergelijks in Drente plaats vindt, waar men van de
verdeeling der markgronden en de daarmede in verband staande vermindering van 't getal
schapen eene toeneming van het houtgewas verwacht.)