Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
403
Noord-Amerika, het land der moderne beschaving bij uitnemendheid,
is in beide opzichten reeds bij de Oude wereld vooruit. Iedere kiem van
beschaving, die bij ons met moeite zich moest opwerken van uit de dorre,
verwarde struiken, die hier in den loop der eeuwen zijn gegroeid, door
stof en puin heen moest boren en vaak genoeg verstikte vóór zij aan het
licht kwam, wast ginds in jeugdige, zuivere, vruchtbare aarde zoo welig
als de mais en de tarwe op den zwarten bodem der prairiën.
Een ongestoorde groei is niet minder nuttig voor de kiem der gedachte
dan voor die welke uit den graankorrel zich ontwikkelt. Beiden zijn ze
teer in haar ontstaan, en beiden beloonen zij rijkelijk dengene die ze goed
verzorgde. Daarom is ons het jeugdige en krachtige volk van Amerika
zoo spoedig voorbijgesneld in uitvindingen en de practische toepassingen
daarvan. Stoombooten, spoorwegen, telegraphen, landbouw-machines heeft
het met weergalooze energie weten aan te wenden ter bereiking van zijn
doel. Maar ook op ander gebied is het zijne Europeesche broeders vooruit.
Het onderwijs van den laagsten tot den hoogsten trap, de goedkoope en
goede populaire boeken en bladen en volksvoorlezingen zijn daarvoor be-
wijzen. In de oostelijke staten, waar de gewonnen kapitalen reeds het
leven gemakkelijker en rustiger doen genieten, worden kunst en wetenschap
ook om haar zelve reeds gelukkig beoefend. ')
Dat in zulk een land de moderne verhouding van stad en land nog
duidelijker voor den dag moet komen dan in Europa, spreekt vanzelf; de
steden zijn immers altijd het middelpunt van iedere krachtige ontwikke-
ling. Inderdaad is dan ook Amerika ook daarin de voorloopster van Europa.
Alleen reeds het feit, dat daar meer dan 4 millioen menschen in steden
wonen die boven 100000 inwoners tellen, terwijl b.v. in Duitschland, dat
ruim 3 millioen inwoners meer telt dan de republiek Amerika, slechts
2100000, en in het iets minder menschenrijke Frankrijk met zijne
wereldstad Parijs 3 100 000 inwoners steden van meer dan 100 000 zielen
bewonen, is reeds voldoende om de groote beteekenis van de steden in
het jeugdige Amerika te doen zien.
De Amerikaansche steden onderscheiden zich in wezenlijke kenmerken
niet van de Europeesche, maar op ondergeschikte punten vallen er nogal
eenige verschillen op te merken. In de oudere Amerikaansche steden vindt
men nog wijken, die geheel Europeesch zijn; maar in de meeste gevallen
zijn ze zoo door nieuwe wijken omgroeid, dat ze slechts hoogst zelden
kenmerkend voor de geheele stad zijn.
De oude Puriteinen-stad Salem in Massachusetts, het vroeger Spaansche
St. Augustine op de oostkust van Florida, verder van de groote steden
Quebec in Canada zijn de voornaamste onder de weinige werkelijk oudei-
wetsche steden van Noord-Amerika. Boston, Ne\v-York en New-Orleans
bevatten oude wijken, die met hare enge en kromme straten onze Euro-
Te ontkennen valt het niet, dat de ontwikkelingsgang in Amerika evenals ieder
andere zijne schaduwzijde heeft, maar het is hier niet rle plaat.s oin daarover te spreken.
20*