Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
400
voltooid waren, pogingen zouden aanwenden om de treinen te doen ont-
sporen; toch is die vrees gebleken ongegrond te zijn.
De Indianen verzetten zich met alle kracht tegen den aanleg der spoor-
wegen : is de baan echter gelegd, dan schijnen zij den kamp op te geven:
waar de locomotief fluit, daar vluchten de Indianen. De eenige aanvallen
die op den Pacific-weg zijn gedaan, kwamen van de zijde der blanken, die
den postwagen plunderden.
In de westelijke, schaars door blanken bewoonde prairiën werd het aan-
leggen van spoorwegen alleen daardoor mogelijk, dat de regeering den
ondernemers belangrijke subsidien verleende in geld of in land. De land-
schenkingen (land-grants) waren soms van grooten omvang. Eene meer of
minder breede strook lands ter weerszijden van den spoorweg werd in stukken
verdeeld en genommerd. De stukken met onevene nommers werden meestal
aan de maatschappijen geschonken, terwijl de andere aan den staat bleven
behooren. Om zich voor 't gemis van de weggeschonken landerijen schadeloos
le stellen, werden de staatslanderijen tegen een' prijs, dubbel zoo hoog
als met andere staatslanderijen 't geval was, aan de landverhuizers verkocht.
Als reden voor dien verhoogden prijs werd opgegeven, dat de aan den
spoorweg gelegen landen veel meer waarde hebben dan die, welke daar
van verwijderd zijn.
Slechts in enkele gevallen, vooral bij den bouw van den Pacific-weg,
werden subsidiën gegeven zoowel in land als in geld. Ongelukkigerwijze
zijn de contracten tusschen den staat en de spoorwegmaatschappijen niet
altijd nauwkeurig genoeg omschreven, zoodat processen in dezen niet tot
de zeldzaamheden behooren. Vaak heeft de staat ook vergeten voorschriften
te geven, waarbij bepaald werd tot welken prijs de maatschappijen de lan-
derijen moesten verkoopen. Door deze fout is menigmaal het doel van de
landschenkingen gemist.
Want de spoorwegmaatschappijen gingen nu en dan met de haar ge-
schonken landerijen speculeeren en verkochten sommige streken in 't geheel
niet of slechts tegen hooge prijzen, zoodat de kolonisatie en de ontginning
der landerijen hier en daar erg bemoeilijkt werd, wat geheel in strijd was
met het doel waarmee de landschenkingen hadden plaats gehad.
Maar vele spoorwegmaatschappijen zagen de zaken beter in. Zij be-
grepen, dat ze het land aan werkelijke landverhuizers en niet aan specu-
lanten moesten afstaan, en dat het ook in hun eigen belang was, daar
ieder landverhuizer deel neemt aan 't verkeer en anderen naar de door
hem bewoonde streken lokt. Sommige maatschappijen zochten — en met
reden — het den landverhuizers zoo gemakkelijk mogelijk te maken en
vervoerden hen, die landerijen aan den spoorweg hadden gekocht, tegen
een geringen prijs.
Zonder de landschenkingen zou 't misschien onmogelijk zijn geweest,
spoorwegen aan te leggen; maar tegen de verkwistende wijze waarop soms
met de staatsdomeinen wordt omgesprongen, heeft zich reeds menige stem
verheven, zoo o. a. in 1875 iu Ohio, waar als algemeene wensch werd