Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
24
vlammende oogen des mans zich opheffen naar een verlicht venster van
het Stadhouders-kwartier en hoort ge hem mompelen: „Gedenk I,oeve-
stein!" — En, verborgen achter de breede plooien der zware gordijnen,
ziet ge het ontzettend bleek gelaat van een kind zonder jeugd, later een
jongeling zonder levensvreugde, naderhand een man zonder levensrust.
Schitterende oogen flikkeren ter wederzijde van een haviksneus, kramp-
achtig ballen zich de tengere handen en sissend klinkt het uit dien mond,
om wiens scherp geteekende lijnen zich zelden een lachje legeren zou:
„Meester Jan!" — De man op straat is Jan de Witt, de „wijsheyd van
Holland", — de onbevallige knaap achter het gordijn, Willem Hendrik
Prins van Oranje, de „Redder des Vaderlands." Ge verdiept u in de
historie dier dagen, ge begrijpt hoe die twee elkander konden achten en
tegelijk elkander konden haten. En zoo denkende blikt ge naar de voor-
malige Hofkerk en treedt haar binnen, 't Is er stil, doodstil! Daar opent
zich een der vele graven en een man, met het hoofd op de eene en een
steunstokje in de andere hand waggelt naar u toe, en eene geestenstem
fluistert: „Ik was eenmaal Advocaat van den Lande! Ik dorst den strijd
aanvaarden tegen een Oranje! Ik viel! Meester Jan moge oppassen! Sic
transit gloria mundi." —
Ge hebt genoeg gezien, genoeg gehoord! Ge verwijdert u zoo spoedig
ge kunt uit de eng begrensde ruimte van het Binnenhof, waar iedere steen
eene stem heeft, en u beurtelings doet huiveren en juichen, sidderen en
gloeien, trillen van verontwaardiging en tintelen van verrukking! Ge gaat
verder! Ho, niet al te ver! Hier is het Mauritshuis, niet langer een uit-
dragerswinkel, waarin prachtige schilderijen begraven worden door een
magazijn van Nederlandsche oudheden en buitenlandsche zeldzaamheden.
Wat vroeger in dat eene gebouw gestopt werd, heeft thans eene ruime
plaats gevonden in drie verschillende huizen. Hier is nog altijd te zien
wat de koningen van het penseel op doek en paneel wisten te tooveren, —
iti een ruim huis op den Langen Vijverberg vindt ge het „Kabinet van
zeldzaamheden" en in eene aristocratische woning der vorige eeuw, op de
Prinsengracht is het „Nederlands Museum." — Hebt ge lust te zien, hoe
men vroeger schepen bouwde, en wat men hier te lande zoo al gedaan
heeft om de scheepvaart te bevorderen, treed dan het Ministerie van
Marine, in het Lange Voorhout, binnen, en vraag naar de Modelzaal! Wilt
ge liever weten door welke middelen men in vroegeren tijd, dieven,
moordenaars, boeven en staatkundig veroordeelden martelde, of naar de
andere wereld hielp, in de „Gevangenpoort" kunt ge uw hart ophalen.
Wilt ge monumenten of standbeelden, wandel dan langs Plein, Voorhout,
Buitenhof, Noordeinde en Plein 1813, dan kunt ge zien wat al wanscha-
pens tot stand werd gebracht om den Nederlander van onzen tijd te
leeren door „aanzien doet gedenken." — Het ruiterstandbeeld van Prins
Willem I maakt op zóóveel leelijks gelukkig eene uitzondering.
Maar ge wilt liever nog eens naar het Haagsche bosch, ge wilt aan
het einde er van, in het vochtigste en ongezondste gedeelte, het Huis ten