Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
378
naar andere voordeelige liandelsartikelen omzien, die in de toekomst het
ivoor kunnen vervangen.
Gehikkig behoeven wij niet lang te zoeken; want de voortbrengselen
uit het planten- en delfstoffenrijk van dit wonderbare land behoeven in
verscheidenheid, aantal en waarde niet onder te doen voor de meest be-
voorrechte streken der aarde. En als het gelukt, de inboorlingen te bren-
gen tot het overvloedig aankweeken van die producten en eene doelmatige
ontginning van de mijnen, dan zullen die pionniers van den Afrikaanschen
handel hunne bemoeiingen rijkelijk beloond zien. Maar de eerste stap,
die hiertoe moet worden gedaan, is het aanleggen van goede verkeer-
wegen.
In den eersten tijd zal het in Afrika nog ontbreken aan toereikende
arbeidskrachten om de mijnen te ontginnen, de velden te bebouwen en
wegen aan te leggen. Toch zal deze hinderpaal blijken niet onoverkomelijk
te zijn; want zoodra de vorsten zien, dat het voordeeliger voor hen is,
hunne onderdanen in hun eigen land te doen werken dan ze als slaven
te verkoopen, vervalt het krachtigste motief voor den slavenhandel.
De volgende opsomming van eenige der producten, die belangrijke
handelsartikelen zouden kunnen worden, met opgave van de streken waar
ze te vinden zijn, moge eene voorstelling geven van den grooten rijkdom
des lands.
Van de voortbrengselen uit het plantenrijk noemen we:
Suikerriet, dat overal wast, waar de bodem vochtig genoeg is. Ka-
toen, dat bijna overal wordt verbouwd en hier en daar in 't wild groeit.
OI i e p a I m e n staan in overgrooten getale in hel 'geheele dal van de
Loealaba tol eene hoogte van 2600 voet boven de zee en op menige
plaats nog tot 3000 voel, verder op het eiland Pemba, en ongetwijfeld
zou de boom zeer goed aan de oostkust kunnen worden aangeplant.
Koffie wast in 't wild in Karagweh en ten westen van Nyangwé. De
boon van de Karagweh-koffie moet klein wezen, maar die welke in de
nabijheid van Nyangwé groeit, is zoo groot als de Mokkaboon, waarmee
ze ook voor 't overige veel overeenkomst vertoont. Tabak gedijt bijna
overal en in sommige streken is ze van voortreffelijke qualiteit. Vooral
munt uit de Oedzjidzji-tabak, welker glad en zijdeachtig blad op de beste
Cuba-tabak gelijkt. Sesam groeit aan de oostkust in den omtrek van
Zanzibar, van waar uit groote hoeveelheden naar Frankrijk worden uitge-
voerd; in Marseille wordt de „fijnste olijfolie" er uit gemaakt. Ook in
Oenyamwesi, aan het Tanganyika meer en in Oeroea wast sesam en de
teelt ervan zou nog zeer kunnen worden uitgebreid. Twee variëteiten van
de ricinusplant groeien haast overal, hier gekweekt, daar wildgroeiend.
De mpafoe, een groote boom, welks hout wordt gebruikt, draagt eene
olijfachtige vrucht, waaruit eene welriekende olie wordt gewonnen, en
verbergt onder zijne schors een aromatisch hars. Aan den westoever van
het Tanganyika meer tot halverwege de westkust van Afrika wast deze
mooie boom. Muskaatnoten vonden wij dicht aan den oostelijken oever