Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
374
stortten neer zonder een' kreet te uiten, en misten de schoten, dan stie-
ten mannen en vrouwen vreugdekreten uit. De aanvallers toonden de
afschuwelijkste wreedheid. Nauwelijks was er een uit eene duizelingwek-
kende hoogte naar beneden gevallen,' of de duivels stormden er op aan
en verscheurden hem letterlijk met hunne werpspiessen. Zag ik een lichaam
van tak op tak vallen en sloot ik een oogenblik in stomme ontzetting de
oogen, — ik had ze ternauwernood weer geopend, of ik zag eene vorm-
looze massa met afgesneden hoofd en uitgescheurde ingewanden.
Deze boomdorpen zijn veel doelmatiger dan de versterkte oorlogsdorpen,
zooals de heiden.sche Negers in andere streken ze bouwen, waar weinig
bombax-boomen zijn. Met ontzetting denk ik nog steeds aan den 3isten
Mei 1872, toen wij het dorp Koli overvielen. De opgaande zon toonde
ons, toen we uit het dichte woud het dunnere hout binnentraden, waar
de verstrooide huizen van het dorp in vredestijd met hunne velden lagen,
het voorspel van den schrikkelijken dag. De bewoners waren bezig hunne
woningen te verbranden en zich achter een breeden leemen wal, die ter
hoogte van de schouders reikte, terug te trekken. Deze wal vormde de
buitenste lijn van verdediging.
Daarbinnen was nog alles een beeld van rustige vrede. Hier lag eene
groep mannen naar 't scheen pratend op den grond, eene andere groep
scheen op den wal te wandelen; daar graasden de gevlekte paardjes; op
den achtergrond verdwenen vrouwen en kinderen in eene dichte boschage,
die het midden binnen den vierhoekigen wal innam.
Midden in deze dichte boschage, die haast ontoegankelijk was, en door
een tweeden lagen wal en eene ondiepe gracht was omgeven, bevond zich
het oorlogsdorp. De toegangen, die in iedere der vier zijden van den wal
waren, had men met boomstammen gebarrikadeerd. De eisch zich over te
geven werd met koele vastberadenheid afgewezen. Daarop begon de strijd,
die tot 3 uur in den middag duurde en mij met bewondering voor de
aangevallenen vervulde. De buitenste wal met zijne barrikaden was spoe-
dig genomen; daarop trokken de mannen in het dichte boschje en het
krijgsdorp terug, en nu begon de moeilijke strijd. Ook nu waren het weer
de vuurwapenen, die de treurige overwinning behaalden. Men hieuw toe-
gangen in het bosch uit; men sloop en kroop van alle kanten naar het
krijgsdorp toe, en toen het gelukt was de eerste hut in brand te steken,
was het lot van den dag beslist.
De mannen verminderden, het dorp lag in asch, het bosch krioelde van
Baghirmi, en toen de overblijvenden vertwijfelend storm liepen om zich een'
doortocht naar buiten te banen, eindigde het treurspel. Gewonde en half-
doode mannen scheurde men uit het bosch; zij bliezen den adem uit,
terwijl de hebzuchtige Baghirnii er om vochten, wie hen zou bezitten.
Onmachtige vrouwen en meisjes sleurde men op de ruwste \vijze uit hare
schuilhoeken te voorschijn, en bijna telkens ontstond om haar bezit een
bloedige strijd, waarbij teere kinderen, uit de armen der moeders gerukt,
met ontwrichte ledematen op den grond vielen. Deze voortdurende strijd