Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
317
vooral te weinig schoon gehouden; men plant hier ook te rijstplantjes,
soms twintig in een bos, bij elkander. De wijze van oogsten is hier echter
beter dan elders, waar de padi halm voor halm afgesneden en in de aar
opgeschuurd wordt. Met uitzondering van de Lima PSeloeh en de XIII
Kota, waar op dezelfde wijs als op Java geoogst wordt, snijdt men hier
op eens den ganschen padistronk met eene soort van sikkel af. De tijd en
arbeid die hierdoor bespaard worden, zijn niet onbelangrijk.
Behalve rijst en vischjes is het zout een der voornaamste ingrediënten
van een inlandsch maal. Op alle pasars in het binnenland is dit artikel
van de slechtste qualiteit. Zooals het o. a. afgeleverd wordt uit het zout-
pakhuis te Padang Pandjang, waar het door inlandsche handelaren onder
de bevolking gebracht wordt, is het donkergrauw van kleur en vervloeit
het schier in de vingers; aan eigenlijk zout (chloornatrium) is het dus zeker
niet rijk. En daar hier niet, gelijk op Java, in de groote behoefte aan
zout door den invoer van gezouten visch en op andere wijze voorzien
wordt, verdient het de ernstige overweging van het bestuur, hoe den in-
lander beter zout kan verschaft worden. Te meer daar in 1847, bij de
invoering der Gouvernements koffiecultuur, het Gouvernement de verplich-
ting op zich heeft genomen, om de bevolking het noodige zout te bezorgen.
Weder op eene andere plek worden katoenen en zijden stoffen verkocht.
De fraaie zijden kleedjes, met gouddraad gestikt, die door den inlander
zeiven worden vervaardigd, vindt men hier dooreengemengd met de wel-
bekende madapollams, waarvan de eigenaardige teekening, zal zij aan den
inlander bevallen, van den Europeeschen fabrikant zulk eene groote mate
van oplettendheid vordert. Behalve deze hoofdartikelen worden er nog eene
menigte andere waren op de pasar verkocht. De voornaamste zijn: stof-
goud, dat vooral bij mislukking van den rijstoogst ingezameld wordt;
matjes van rotan gevlochten, op welker vervaardiging meer dan eenige
andere de bevolking in de onafhankelijke staten zich toelegt; pijpen damar '),
in groote stapels opgehoopt; gambir in kleine schijfjes uit de Lima Poe-
loeh, en allerlei soorten van inlandsche tabak, licht van kleur en van
smaak, die vooral in den omtrek van het meer van Singkarah geteeld
wordt. Ginds weder sirih en pinang; kleine witte schelpen, uit het meer
van Singkarah afkomstig, die voor het sirih-kauwen de onmisbare kalk
leveren; gebakken aarden potten van allerlei vorm en grootte en voor het
meerendeel in Tanah-Datar vervaardigd; nipah- (uit de zuidelijke afdee-
ling), djagong- en pisangbladeren, in smalle reepjes gesneden en voor de
inlandsche cigaretten bestemd; klappernoten; katjang, roode peper en andere
toespijzen bij de rijst; ijzeren potten, enz.
Ten laatste verdienen nog vermelding de kramerijen, de soemanih, zoo-
als de inlander zegt. Allerlei artikelen behooren daartoe: kleine spiegeltjes,
koperen en blikken tabaksdoozen, kruit, grove bontgekleurde borden,
knoopjes, zakmessen, speelkaarten, Chineesche verf, sleutels en hangsloten,
Onder damar verstaat men allerlei gommen en meer bepaaldelijk haraen, die uit
boomen druipen of uitzweeten.