Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
302
stad met hare onmiddelhjke omgeving is eene bezitting der Franschen, die
vóór eene eeuw meenden geheel Indië te kunnen onderwerpen. Slechts vijf
verstrooid liggende punten hebben zij behouden : Pondicherry aan de kust
van Koromandel, waaraan ook Karikal ligt; Janaon aan de Goda very en
Mahe aan de kust van Malabaar. De Franschen verstaan de kunst niet,
uit de overblijfselen van hun voormalig gebied voordeel te trekken. Rous-
selet vond in Tsjandernagore ellendige hutten, terwijl de plaats in 1740
veel belangrijker was dan toen Calcutta; van Tsjandernagore uit werd
Bengalen beheerscht. In de straten groeit gras, in de bazaars is geen han-
del , in de haven liggen geene schepen. Volgens het met Engeland gesloten
verdrag mag de bezetting der stad slechts 15 man bedragen. Engeland
betaalt aan Frankrijk de waarde van 300 kisten opium, d. i. ongeveer
50 000 gulden, waarvoor Frankrijk zich heeft verbonden het opium-mono-
polie der Engelschen onaangetast te laten. De stad ligt betrekkelijk gezond,
maar de voordeelen in dit opzicht heeft men niet weten te gebruiken.
Toen de spoorweg Calcutta-Delhi werd geprojecteerd, wilde de maat-
schappij dien langs Tsjandernagore leggen, daar villa's, een schouwburg en
hotels bouwen, opdat de Europeanen van Calcutta daar een aangenaam
verblijf zouden vinden. Zij verlangde van de Fransche regeering niets meer
dan den toch bijna waardeloozen grond, om er de huizen en het station
op te bouwen. Het plan werd naar Parijs gezonden, van waar uit na lang
dralen een antwoord kwam. De regeering was niet ongenegen de toestem-
ming te verkenen, maar onder allerlei lastige voorwaarden. Toen legde
de Engelsche spoorwegmaatschappij den weg om het Fransche gebied heen,
zoodat het station drie kwartier van de stad op Engelsch grondgebied ligt.
HET EILAND NIAS EN DE NIASSERS.
In de lange rij van eilanden, die langs de westkust van Sumatra liggen,
is Nias het grootste en tevens het belangrijkste. Onze kennis van dit dicht
bevolkte eiland is in vele opzichten nog gebrekkig. Sedert jaren dreven de
Maleiers van Sumatra reeds handel met Nias, en van de koloniën die zij
langs de kust van dit eiland stichtten zijn nog enkele overblijfselen aan-
wezig. De Atjehneezen bezochten het noordelijkste deel des eilands voor
eeuwen reeds om er slaven te rooven die in hunne pepertuinen moesten
werken. In de 17e eeuw kwamen de Niassers het eerst in aanraking met
Europeanen en wel met de Nederlandsche Oostindische compagnie, die
met enkele dorpen verdragen sloot. De kennismaking met de Franschen,
die slaven van Nias haalden, was minder aangenaam; de Engelschen sloten