Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
288
den bodem tot op eene veel grootere hoogte bebouwd. In 't N. van de
provincie Shan-si reikt de landbouw tot 2000, in enkele streken zelfe tot
2400 M. En toch is 't klimaat er koud en de regenverdeeling ongunstig.
Eene landbouwkaart van deze streken, verondersteld dat zij bestond, zou,
vergeleken met eene geologische kaart, aanwijzen, dat de landbouw zich
even ver uitstrekt als het löss. Waar geen löss is, wonen ook geen men-
schen en wordt dus geen landbouw uitgeoefend, uitgezonderd natuurlijk
in die dalen, waar zich een alluviale bodem grootendeels uit löss heeft
vormd. Terwijl in Zuid-China geen veld bebouwd wordt, zonder rijkelijk
bemest te zijn, levert de bodem in de löss-landschappen rijke oogsten na
eene schrale bemesting, en in de meeste gevallen bemest men den bodem
zelfs in 't geheel niet. Alleen voor enkele voortbrengselen wordt dit noodig
gerekend. De oogst is hier niet afhankelijk van de bemesting, maar van eene
toereikende hoeveelheid regen. Duizenden jaren is hier de bodem reeds
bebouwd, en toch is hij nog verre van uitgeput. Dit verschijnsel is nog
niet volkomen verklaard. Vooreerst draagt zeker de groote poreusheid er zeer
toe bij, waardoor de bodem de gassen, welke voor den groei der planten
onontbeerlijk zijn (vooral koolzuur en amoniak) in hoogere mate absor-
beert dan door andere grondsoorten geschiedt. Verder zal de capillaire
structuur des bodems geen gering aandeel hebben in 't verschijnsel. Daar
het löss het water als eene spons opzuigt. zal het gedeelte van den bodem,
dat onder het niveau der rivieren ligt, rijkelijk van water voorzien moeten
wezen. Daar zullen de zouten, die het löss bevat, in tamelijk geconcen-
treerde oplossing aanwezig zijn. Wanneer nu bij regenbuien het van boven
indringende water de kanaaltjes in het löss vult en in aanraking komt met
het water onder in den bodem, dan zullen de opgeloste zouten zich ook
mededeelen aan het water in de bovenste löss-lagen en zoo doordringen
tot de plaats waar ze door de plantenwortels kunnen worden opgenomen.
Is het gezegde waar, dan zal eene vrij groote hoeveelheid regen noodza-
kelijk zijn; want eene kleine hoeveelheid zal niet diep genoeg kunnen
doordringen. De hongersnood, die herhaaldelijk in Noord-China heeft
gewoed, gevolg van onvoldoende hoeveelheid regen, bewijst wel niet
de waarheid, maar toch de waarschijnlijkheid van de geopperde onderstel-
lingen. — Door de vruchtbaarheid van den löss-bodem werden de Chineezen
in vroegere tijden uit de steppenlanden naar het dal van Hwang-ho en
Wéi gelokt, en dezelfde bodem wekte in lateren tijd de begeerlijkheid op
van de naburige volksstammen, wier herhaalde invallen het bouwen van
den grootschen Chineeschen muur noodzakelijk maakten. In de löss-land-
schappen ontwikkelde zich de kiem der beschaving, die later in de Chi-
neesche laagvlakte, ook eene zegening van het löss, — want het is eene
aanslibbing van de Hwang-ho, — tot ontwikkeling kwam.
Het löss biedt zijnen bewoners nog andere diensten. In die vruchtbare,
goed bebouwde en dichtbevolkte streken treft men gedeelten aan, waar
het oog geen enkel huis gewaar wordt. Te vergeefs vraagt men zich af,
waar al deze menschen toch wel mogen wonen, tot men den löss-wand