Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
279
DE PROVINCIE FERGHANAH EN HARE B?:WONERS.
Ten oosten van Tasjkent aan den bovenloop van den Syr-Darja ligt de
nieuwe Russische provincie Ferghanah, het vroegere khanaat Khokand,
waaraan de Russen den historischen naam hebben teruggegeven, 't Is als
het ware eene aan de noord-, oost- en zuidzijde door hooge bergketens
ingeslotene ellips. Dit land, dat ongeveer zoo groot is als Jutland, kan
geographisch zoowel als ethnographisch in zes vrij scherp afgescheiden
gebieden worden verdeeld. De eerste, binnenste zone omvat het dal van
den Syr-Darja met de omliggende steppen en woestijnen. De bodem is
soms met gras bedekt, dan weer steenachtig, dikwijls ook zandig. Hier
waait de Gharmzal, de heete woestijnwind, die het fijne zand dikwijls tot
zulk eene hoogte doet opstuiven , dat de zon bleek van kleur schijnt. Als
de reiziger gedwongen is tegen dezen wind in te rijden, dan hebben zijne
oogen het zwaar te verantwoorden, daar het fijne zand ontsteking veroor-
zaakt. Deze zone is het beloofde land voor schorpioenen, tarentula's en
ander ongedierte; ook is er eene kleine spin, kara-koert genaamd, welker
beet paarden en kameelen doodt en ook voor menschen zeer gevaarlijk
moet zijn. In deze onherbergzame streek zwerven Kara-Kalpaken en
Oesbeken rond; zij oefenen veeteelt en landbouw uit en hebben hier en
daar dorpen, die door meloenen- en andere velden zijn omgeven. Slechts
zelden wonen deze menschen in hunne huizen; zij slaan, evenals de ge-
zeten Kirghiezen, tenten op in hunne tuinen, terwijl de huizen als voor-
raadsschuren dienen.
De tweede zone, die de eerste bijna overal als eene even breede strook
omgeeft, omvat het vmchtbaarste gedeelte van Ferghanah; eene reis in deze
streek is als eene wandeling door lachende tuinen en welige korenvelden.
Vooral het land tusschen den Kara-Daija en den Narym gelijkt op een
groot Engelsch park; het is buitengewoon vruchtbaar en rijk aan allerlei
wild. Als men dit gezegend land ziet, is men bijna in staat de lofspraken
van de Arabische en Chineesche schrijvers te begrijpen. Vergeleken met
de west- en oostwaarts gelegen landen, gelijkt deze zone een paradijs, dat
de oostersche fantasie natuurlijk moest doen ontvlammen. De Dzjoegara,
eene soort van mais, bereikt hier zulk eene hoogte, dat zelfs ruiters zich
in de velden gemakkelijk kunnen verbergen. In deze zone liggen de groote
steden , als Khokand, Margellan , Assake, Andidsjan en Namangan. 't Kli-
maat is hier zeer heet; de thermometer stijgt des zomers in de schaduw
vaak tot 40° C.; in den winter kan het zeer koud zijn. Hier is het vader-
land der Oesbeken, de oorlogszuchtige stam, die zoo lang in Centraal-Azié
heeft geheerscht; maar de gezeten bevolking, die in de steden woont, be-
staat uit Tadsjiken en Sarten. De Oesbeke verkiest zijne tent boven het