Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
263
dorre Dobroedsja al« een slechte ruil voorkomen. Wie dit land in het ruwe
jaargetijde ziet, dien biedt het een weinig behagelijk schouwspel aan. De
noordenwinden komen uit Bessarabië over de lage Donau-delta aanstormen,
om de dorre hooge steppen des lands te teisteren. Geen hoog gebergte
breekt de opgejaagde sneeuwmassa's af, en als de winterzon door zware
dampen breekt en het onmetelijke sneeuwveld van millioenen ijskristallen
glinstert, dan duiken uit de sneeuwhoopen de ellendige hutten der kolo-
nisten op.
Zoolang de Donau zich niet begint te vertakken, blijven klimaat en
temperatuur gelijk aan die van de westelijke stroombedding; de Turken
schilderen Braila zelfs als eene zeer gezonde stad. Zoodra echter de stroom
zich begint te vertakken, beginnen ook de moerassen en de gevreesde
delta-koortsen. In den Krimoorlog eischte deze moeras-koorts in de Do-
broedsja eene menigte offers. De ongezondheid der delta was waarschijnlijk
de oorzaak, dat de Porte geene permanente militaire bezettingen in de
plaatsen aan dit gedeelte van de Donau legde, maar naar het voorbeeld
van de Oostenrijksche militaire grenzen de bewoners van het land dienstplicht
oplegde. Wekelijks worden deze soldaten afgelost, om dan weer aan hun
veldarbeid te gaan, tot de kommandant hen weer oproept. Soldij ontvan-
gen zij niet, alleen krijgen ze de wapenen, — lange onbruikbare vuursteen-
geweren en yatagans, — en voedsel. De wachthuizen zijn uit boomstammen
gemaakte blokhuizen met rieten daken. De militaire kolonie gelijkt veel
op eene rooverbende, en inderdaad zijn dan ook de Dorobanzen van de
Dobroedsja berucht wegens hunne rooverijen en hun vriendschappelijken
omgang met de bandieten der wouden en moerassen. Van tijd tot tijd
moeten de stadhouders militaire expedities naar de Dobroedsja zenden, om
de bandieten te bevechten en de met hen samenwerkende Dorobanzen te
tuchtigen. Teder misdadiger in de steden Soelina, Braila, Toeltsja eet.,
die niet het geluk heeft Mohammedaan te zijn, neemt de wijk naar de
delta en oefent daar eenigen tijd het rooverambacht uit. Van het gespuis
dat in de steden in den omtrek der delta van alle kanten samenkomt, kan
men zich in West-Europa geen denkbeeld maken: Turken en Tsjerkessen,
Zigeuners en Negers, Boelgaren en Walachen, Russen en Serviërs, matrozen
van alle natiën, bankroetiers uit alle steden van het Oosten, en bij dat
alles de Turksche onverschilligheid en werkeloosheid, die eene vrijheid aan
de vagebonden verleent, waarbij de bandeloosheid van de Vereenigde sta-
ten van Noord-Amerika eene kleinigheid is. Geloofwaardige reizigers
zagen voor jaren een Fransch plakaat in Soelina, dat de Kaimakam had
laten aanslaan en dat begon met de woorden: „Het is verboden, iederen
dag in de straten van Soelina te moorden ...."
Hoe de weg langs de zee er uit ziet , daarover worden wij ingelicht door
een lid van de commissie ter regeling van den Donau-loop, die van Soelina
uit naar het dorp Kara Orman voer. Wij bedienden ons voor ons uitstapje,
zegt hij, van twee kleine, houten, met kleine paarden bespannen wagens,
zooals die in deze streek in gebruik zijn. De raderen waren niet met ijzer