Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
255
alarmsignaal dikwijls aan, dat er niet alleen een huis, maar eene straat,
soms zelfs eene geheele wijk in brand staat. Inweerwil van de vreeselijke
verwoestingen, die het vuur zoo dikwijls aanricht, blijven de Turken nog
altijd houten huizen bouwen. Dit gebruik laat zich zeer goed verklaren.
Ieder Muzelmansche huisvader, zelfs de armste, moet een afzonderlijk huis
bewonen, en, daar ieder alleen voor zich zeiven bouwt, ook bezitten.
Hout is het goedkoopste materiaal; daarom bouwt men van hout, en
daarom heeft Stamboel zoo vele huizen, waarvan er vele op hutten gelijken.
De meeste voorname lieden hebben geen ander vermogen dan wat hunne
betrekking oplevert, hunne behoeften zijn meest altijd grooter dan hunne
inkomsten. Het gebruik en de pogingen om „zijn' stand op te houden"
noodzaken den voornamen Turk in Konstantinopel een groot huis te be-
wonen, zelfs twee: een' winterkonak in Stamboel en een buitenverblijf aan
den Bosporus; en zoo komt het, dat ook hij houten huizen bouwt.
Onder ons strekt zich de reuzenstad uit, rustend op twee werelddeelen;
de stad der Grieken, der kruisvaarders, der Ottomanen — veroverd en
heroverd, dikwijls verwoest en even zoo vaak uit de asch herrezen. Men-
schengeslachten trekken er door, vernielen haar, nemen haar in bezit,
plunderen haar onder 't voorwendsel van haar te beschermen , en verdwijnen.
Voor ons, onmiddellijk aan de kust der Marmora-zee, in 't zuidwesten
der stad, ligt het beruchte slot der zeven torens (Jedi Kule), tot vooreen
menschenleven het gedwongen verblijf van zoo menig onschendbaar gezant,
tegenwoordig een onschuldig afgeleefd gebouw. Op de spits van het Serail,
het vooruitstekendste gedeelte van Stamboel, staat het keizerlijke paleis,
dat nog door sultan Mahmoed bewoond werd. Het oude paleis vormt met
zijne torens, kiosken en uitgestrekte galerijen eene geheele stad. Dubbele
ringmuren omsluiten de door tuinen van elkander gescheiden gebouwen,
welke in verschillende tijden in verschillenden stijl zijn opgetrokken. Het
Serail is een der merkwaardigste punten van Konstantinopel en een der
schoonste van de wereld. Tegenwoordig is het eerwaardige paleis eenzaam
en verlaten. Alleen de inhuldiging van den sultan en de Beiramfeesten
geven het gedurende eenige uren een verbleekten glans van zijne vroegere
heerlijkheid terug. Het oude paleis heeft de dagen van zijn' roem in 't ver-
leden, evenals zijne enkele bewoonsters. De gebouwen toch, die op het
hoogste gedeelte des heuvels staan, en een onvergetelijk schoon uitzicht
hebben op de zee van Marmora en hare omgeving, dienen tot woonplaats
van de oude keizerlijke vrouwen en de weduwen der sultans.
Een gedeelte van 't paleis wordt als ministerie van financiën, een ander
gedeelte, het dichtst bij de poort die naar de „Hooge Porte" leidt, gele-
gen, als muntgebouw gebruikt. Op die poort werden de hoofden van de
hooggeplaatste personen ten toon gesteld, wien de sultan een zijden snoer
had gezonden, ten teeken dat hunne dagen geteld waren. En wie er
voorbij reden als opvolgers van hen wier hoofden daar op zilveren schotels
lagen, dachten: „wij zijn verstandiger dan deze waren;" en de ouden van
dagen onder het volk mompelden: „zooals gene hebben gedaan, zoo zul-