Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
235
bliekjes in de middeleeuwen, om een gemeenschappelijk vijand te bestrij-
den, maar nauwelijks was het gevaar geweken, of ieder kwam weer voor
zijne belangen op en twistte met zijn' buur over eene kleinigheid. Eene
poging van Rienzo in het midden der 14e eeuw, om ,,het juk der tirannen
af te schudden en eene heilige nationale broederschap te vormen, Rome
te bevrijden en daardoor het geheele heilige Italië", „Rome, de beheer-
scheres der wereld, die het volle recht bezat om over alle volken te regee-
ren", — wilde het verleden herstellen en geen nieuw leven wekken; van-
daar dat deze poging schipbreuk leed. En nu een vereenigd Italië is ver-
kregen , — het werk niet van allen, maar van velen, — nu vragen zich
nog millioenen menschen in Sicilië, in Sardinië, in Calabrië, in Lombardije
zelfs af, wat er eigenlijk is gebeurd en wat die gebeurtenissen hebben te
beteekenen.
Nog slechts korte jaren geleden was „Italië" slechts een „geographische
term", zooals een zijner heerschers zich uitdrukte. De „geographische term"
heeft ook een staatkundigen zin gekregen, en voor een groot deel is dat
misschien toe te schrijven aan de vele invallen van buitenlanders, die het
schoone land te verduren had. Onder de harde verdrukking van Span-
jaarden , Franschen en Duitschers, die elkander beurtelings op de Italiaansche
.slagvelden bevochten, hebben de Italianen eindelijk eene broederschap ge-
vormd. Op het eerste gezicht zou men het schiereiland naar de landzijde
volkomen beschermd achten door den muur der Alpen; maar deze be-
scherming is meer schijn dan werkelijkheid. Want naar den kant der Povlakte
keeren de Alpen hunne steile, moeielijk over te trekken helling, terwijl de
helling i),aar het westen en het noorden veel flauwer en dus gemakkelijker
over te trekken is. Alle veroveraars, die vlamden op het bezit van een
land als Italië, met een zoo gelukkig klimaat, zoo rijke voortbrengselen
en kunstschatten, konden betrekkelijk gemakkelijk de Alpen overtrekken
en de Lombardijsche vlakte binnen vallen. Behalve in den tijd der Ro-
meinen werd de „Alpenmuur" door de bewoners van Italië nooit met
veroveringsplannen overgetrokken, en waarom zouden ze dat ook doen —
de moeilijkheden nog daargelaten, — want geen hunner buren bezat een
land zoo schoon als het hunne. Voor dezen daarentegen was Italië het
land hunner wenschen en droomen, en de geschiedenis leert ons, hoe vaak
zij aan den veroveringslust hebben toegegeven. Die eeuwige aanvallen
brachten niet weinig toe aan de vereeniging van alle Italianen onder één
schepter.
Blootgesteld aari aanvallen van buiten, langzamerhand door de historie
van hare centrale positie beroofd, heeft Italië voorgoed het „primato" ver-
loren ; maar is zij niet meer de eerste op staatkundig gebied, hebben andere
mogendheden haar overtroffen in nijverheid, handel, letteren en weten-
schap, — wat hare schatten aan gedenkteekenen der kunst betreft, is zij
zonder weerga. Reeds door de natiuir bevoorrecht, bezit Italië van alle
landen der aarde het grootst aantal steden dat merkwaardig is door prach-
tige paleizen en schatten van beeldhouwwerk, van schilderijen en allerlei