Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
233
geweest, ze was niet voldoende om haar eene groote stad te doen worden.
Zij mag zich niet verheugen in eene ligging als die van Alexandriö, Kon-
stantinopel of Bombay, eene ligging, die de .stad tot een noodzakelijk punt
van samenkomst voor de waren der wereld maakte. Voor den wereldhandel
is Rome zelfs vrij ongunstig gelegen. De hooge Apennijnen, die zich als
een muur aan de oost-, noord- en zuidoostzijde verheffen, waren moeilijk
over te trekken; de zee in de nabijheid is vrij onherbergzaam, en de
haven van Ostia kwamen de kleine galeien in de oudheid slechts met
moeite binnen. Als de mensch niet had gezorgd voor een kanaal, voor
molo's en dijken en kunstmatige havens, dan had de Tibermond nooit
voor den groothandel kunnen worden gebruikt.
De ligging van Rome als handelsmiddelpunt verklaart de macht, die
deze stad heeft uitgeoefend, slechts voor een klein gedeelte. Buiten de oor-
zaken die in het Ronieinsche volk zelf liggen, moeten we de oorzaak van
Romes macht zoeken in de centrale ligging der stad. Gedurende de eerste
tijden, waarin de voorouders der Romeinen worstelden tegen de naburige
steden, vonden zij een machtigen steun in de lage bergen, die het bekken
van Rome omgaven, en de stad, hun middelpunt, tegen plotselinge aan-
vallen beschermden. Toen Rome na eenige eeuwen strijdens de omwonende
volken, meestal bergbewoners, had onderworpen of uitgeroeid, was zij
wederom het middel- en zwaartepunt van haar gebied, dat ongeveer door
de Apennijnen begrensd werd. Maar de schrede naar 't noorden, waar het
vlakke Gallia Cispadana en Gallia Transpadana zich tot de Alpen uitstrek-
ten, was voor een oorlogszuchtig volk niet moeilijk; evenmin de verove-
ring van Zuid-Italie. Wel bewoonden de stammen van Zuid-Italie een
bergachtig land, dat vele moeilijkheden aan de aanvallers bood; maar van
eene verdediging op den duur kon geen sprake zijn, daar ze naar den
zeekant als buren hadden de beschaafde steden van Groot-Griekenland,
en een bondgenootschap tusschen deze en de barbaarsche bergbewoners
eene onmogelijkheid was. En de Grieksche steden zelve konden zich niet
vereenigen om de macht van Rome te weerstaan, daar ze langs eene uit-
gestrekte kust verstrooid lagen, zoodat ook zij het onderspit moesten delven.
Sicilië, Corsica en Sardinië waren ieder op zich zelf niet tegen Rome op-
gewassen. Zoo werd Rome beheerscheres en zwaartepunt van Italië, en
kwam zij in 't bezit van twee rijke voorraadmagazijnen: in 't noorden de
Po-vlakte, in 't zuiden Silicie.
Alzoo toegerust en met zulk eene geschiedenis achter zich, ging Rome
voort op de baan der verovering. Zij is niet alleen het middelpunt van
Italië, maar ook dat van de Middellandsche zee; en naar alle kanten
breidde Rome hare macht uit, totdat haar rijk alle landen rondom die zee
omvatte.
Zoolang het geographische evenwicht van deze Middellandsche-zee-wereld
bewaard bleef, behield Rome hare macht. Maar de grenzen der wereld
werden langzamerhand ruimer. Door de oorlogen met de Parthen en de
invallen in het hart van Germanie kwam Rome in aanraking met het verre