Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
225
te hebben van de impopulariteit van zulk een' maatregel en van hare
onmacht om er uitvoering aan te geven, zag ze er van af. Karei de Vijfde
doodde eigenhandig een' stier te Valladolid. Pizarro, de veroveraar van
Peru, was als lanceador de toreo, bijna even beroemd als Sebastiaan,
koning van Portugal, ofschoon de stierengevechten te Lissabon in de verste
verte niet halen bij die te Madrid. Filips de Derde besteedde verbazende
geldsommen aan de versiering van den circus te Madrid. Filips de Vierde
en Karei de Tweede volgden zijn voorbeeld. Onder de regeering van
Filips den Vijfden, een' Franschman nog wel, bouwde men nieuwe strijd-
perken. Tot dien tijd kwam de eer om den stier te dooden nog uitsluitend
toe aan den adel.
Tegen 'teinde der i8de eeuw, waarschijnlijk onder den invloed van de
alles nivelleerende filosofie van dien tijd, werd die kunst ook overgelaten
aan de mindere klassen. Van alle kanten kwamen toen torero's opzetten;
maar ze streden nu meestal te voet.
De patriciërs, de vorsten, de koningen hadden den stier altijd gedood,
terwijl ze te paard zaten, en het bloed van hunne edele strijdrossen werd
bij het gevecht niet vergoten; de stier was 't eenig slachtoffer, en de ruiter
trachtte zijn paard te behoeden, soms met gevaar van zijn eigen leven.
Francisco Romero de Ronda was de eerste, die brak met deze ridderlijke
traditie: hij zette den torero op zijne eigen voeten, schreef hem voor
den stier van voren aan te vallen, in 't kort, hij maakte, door alles onder
vaste regelen te brengen, het wetboek voor de kunst op. Toen 'taldus
onder 't volk was gebracht, werd het schouwspel minder fijn, minder voor-
naam, maar ook meer natuurlijk. Koning Karei III verbood het, maar
dit verbod had geene andere uitwerking dan dat het de geestdrift van
't volk in woede veranderde. Ferdinand VII daarentegen stichtte te Sevilla
eene prachtige inrichting, eene „rijkskweekschool voor stierendooders." Isabella
de Tweede, eene echte Spaansche, toonde zich zoo mogelijk nog meer
verzot op deze volksspelen. Amadaeus de Eerste, die er een even grooten
afkeer van had als zijne gemalin, was voorzichtig genoeg er niets van te
laten merken; de koningin echter, niet in staat op dat punt te vein-
zen, liet geene gelegenheid voorbij gaan, om al haar afschuw te doen
blijken.
Op 't oogenblik is het stierengevecht meer dan ooit in trek. Alfonsus
XII is zoo dol op dat vermaak, dat hij zelf gaarne zich in 't strijdperk
zou begeven evenals zijne voorvaderen. Was hij geen koning, dan zou
hij, volgens 't getuigenis der Italiaansche schrijfster, ook even gaarne in
de Cortes een speech afsteken als afgevaardigde van de opositie.
De groote grondbezitters, die stieren aanfokken, zijn bij honderden te
tellen. Sevilla, Barcelona, Cadiz, Valencia, hebben zoowel als Madrid
een' circus van den eersten rang; in plaatsen, waar er geen is, houdt men
de gevechten op de markt. Te Madrid heeft er iederen Zondag een plaats,
in andere steden zoo vaak 't maar eenigszins kan. Dan konien de boeren
uit den omtrek naar de stad om te genieten. Alle Spanjaarden zijn inder-
p. K. BOS , Globe. 15