Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
212
Glasgow's handel is geëvenredigd aan hare nijverheid. Drie van de tien
spoorwegen die er samenkomen, gaan naar Edinburgh en brengen de ver-
binding tusschen de beide zeeën tot stand. De haven van Glasgow is de
geheele benedenloop der Clyde van de brug van Broomielaw in de stad tot
aan Greenock. Van nature was de rivier slecht bevaarbaar; van Dumbarton
konden de koeien bij eb dwars door de rivier worden gedreven naar den
anderen oever. Door uitdieping van het vaarwater en door bedijking van
de beneden-Clyde is men er in geslaagd den toegang voor groote schepen
mogelijk te maken tot in Glasgow. De Clyde behoeft wat handelsbeweging
betreft slechts onder te doen voor de Theems, de Mersey en de Tyne. In
1820 beliep de handelsbeweging van Glasgow 160000 tonnen, in 1846
reeds i 120000, en in 1877 was dit cijfer gestegen tot 3662 150.
NATUURLIJKE GESTELDHEID VAN IERLAND.
Ierland is in het midden laag, terwijl de bodem zich naar de kusten in
berg- en heuvelgroepen verheft. De centrale vlakte bestaat grootendeels uit
kolenkalksteen in regelmatige horizontale lagen, terwijl de berggroepen aan den
omtrek voor het grootste'gedeelte tot oudere vormingen behooren: graniet,
cambrische en silurische gesteenten. In een geologisch opzicht vormt Ier-
land eene merkwaardige tegenstelling met Engeland; want terwijl in het
laatstgenoemde alle gesteenten in regelmatige volgorde voorkomen, van de
oudste tot de nieuwste, ontbreken in Ierland bijna alle gesteenten tusschen de •
oudere en de jongere. Alleen de vulkanische gesteenten die het Neagh meer
van de Schotsche wateren scheiden en de gesteenten der quartaire periode
bedekken de oudste formaties. Ierland is veel ouder dan het eigenlijke
Engeland: het werd in denzelfden tijd gevormd als de Schotsche Hoog-
landen en Wales, waarvan het door daling des bodems en invallen der
zee werd gescheiden. De zee die Ierland van Schotland en Wales scheidt,
is dan ook vrij ondiep, bijna nergens dieper dan 100 M.; slechts in het
Noorder kanaal bereikt het tusschenliggende dal, zooals men 't zou kunnen
noemen, eene diepte van 170 M.
De verdeeling van de berggroepen in Ierland en de vorm der kusten
verklaren voor een deel de geschiedenis des lands. Hoewel het eiland vrij
massief schijnt, is het toch volstrekt geen geheel in geographischen zin. De
groote met meren en venen bedekte vlakte, die zich van de baai van
Dublin naar die van Galway uitstrekt, en die in vroegeren tijd, toen de
verkeerswegen oiitbraken, op verscheiden punten moeielijk was door te
trekken, verdeelt het land in twee bergachtige deelen. Ieder van deze ge-