Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
211
vooral op den tabakshandel met Virginië en Maryland en werden voor dit
artikel weldra de bemiddelaressen tusschen Amerika en een groot deel van
het Europeesche vastland. Tot aan het laatste vierendeel der vorige eeuw
bloeide Glasgow door den tabakshandel, en de „tabakslords" waren de
aanzienlijken der stad. In 1800 telde zij reeds bijna 80000 inwoners.
De Amerikaansche omwenteling en de oorlog met het moederland doodde
dezen bestaanstak. Men vond een nieuw middel van bestaan in den handel
en de bewerking van katoen, vooral omdat in dien tijd — de Fransche
revolutie, — de katoennijverheid op het vastland tegen den grond lag. Op
de „tabakslords" volgden de „katoenlords", die in de laatste jaren de
„ijzerlords" als sterke mededingers naast zich hebben zien opstaan.
Tegenwoordig telt Glasgow 545000 inwoners; ze wordt in het vereenigde
koninkrijk in zielenaantal alleen overtroffen door loonden en bijna geëven-
aard door Liverpool. Ongelukkigerwijze is echter de snelle toeneming van
bevolking hoofdzakelijk het gevolg van eene sterke immigratie; want de
sterfte is er inweerwil van hare mooie parken nog grooter dan in Bombay
en Calcutta. Arme Ieren en Schotten uit de Hooglanden en van de Hebriden
komen bij scharen zich in Glasgow vestigen, om er werk en onderhoud te
vinden; maar hunne armoede noodzaakt hen in vuile, donkere, vochtige
krotten te gaan wonen, waar ze spoedig slachtoffers worden van de eene
of andere epidemie. Gelukkig is men in het oude gedeelte der stad gedu-
rende de laatste jaren nieuwe straten gaan aanleggen.
De .stad ligt voor het grootste gedeelte op den rechter oever der Clyde.
In het oosten verheft zich de schoone oude kathedraal, het eenige
katholieke kerkgebouw, dat in den hervormingstijd genade heeft gevonden
in de oogen der Schotten. Zonder- twijfel was eens deze kerk ongeveer het
middelpunt der stad; nu staat zij in het oosten, een bewijs, dat de stad
zich heeft uitgebreid naar den kant van den riviermond en de zee, van-
waar heur welvaart moest komen. De oude universiteit is naar het westen
verplaatst, waar dichtbij het schoone park van het West-End op den heu-
vel van Gilmore het nieuwe universiteitsgebouw is verrezen.
Vóór alles is Glasgow eene industrie-stad. Twee schoorsteenen, de eene
van 132, de andere van 142 meter, steken boven alle andere gebouwen
uit; deze kolossale schoorsteenen zijn de trots der stad. Glasgow vereenigt
de katoenspinnerij en weverij van Manchester, de zijdefabricatie van Mac-
clesfield , de lakenweverij van Ijceds en Halifax; de juteweverij van Dundee,
den scheepsbouw van Sunderland, de ijzerfabricatie van Birmingham en
Wolverhampton, de aardewerk- en glasfabricatie van Newcastle under Lyme,
en in al deze takken van industrie is Glasgow eene der voornaamste steden.
In 1872 telde zij 3121 fabrieken met 114864 werklieden.
De Schotsche Laaglanden, aan welks westelijk einde Glasgow met hare
voorhavens ligt, en die een natuurlijken verkeersweg tusschen het westen
en het oosten vormen, zijn rijk aan steenkolen en ijzer, welke producten
met den levendigen handel de industrie van Glasgow voeden. De ijzermarkt
van Schotlands grootste stad beheerscht den prijs van het ijzer.
12*