Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
187
steengroeven, die bouwsteen voor de groote gebouwen in Kopenhage ver-
schaffen. Op het noordelijkste punt des eilands staat een vuurtoren; in de
nabijheid ligt de ruïne van het vroeger zeer sterke slot Hammershuus.
Van dit voorgebergte loo]it naar het oosten eene rij van klippen, die
zich eindelijk als rotseilandjes boven water verheffen. Men noemt ze geza-
menlijk Krtholmen. Op de kleinste daarvan staan slechts stroohutten voot
visschers. Het grootste, Christiaansö was oorspronkelijk niets beter; doch
men heeft er teelaarde aangevoerd. Er staat een oud slot en daarbij een
vuurtoren aan eene uitmuntende haven. Twintig soldaten hebben hier het
opzicht over den vuurtoren en moeten de in nood verkeerende schepen bij-
staan. Een grasperkje in den dwinger van 't kasteel en een paar armelijke
berken- en elzenboomen aan den voet van de verweerde muren , waren voor
eenige jaren alles wat op de naakte rotsen en in de woede der zeestormen
kon gedijen. Proviant en andere levensbehoeften moeten van Denemarken
worden aangevoerd. De bezetting wordt alle drie jaren afgelost. Maar
hoe weinig belangrijk dit eilandje ook op zich zelf moge zijn, voor de
beheersching der Oostzee is het belangrijker zelfs dan Bornholm, daar het
het Gibraltar of het Malta der Oostzee zou kunnen worden. Rusland heeft
dit zeer goed ingezien: reeds herhaaldelijk is het met Denemarken in onder-
handeling geweest over den afstand van de Ertholmen; maar hoofdzakelijk
door de ijverzucht van Engeland hebben Ruslands pogingen tot dusver
geen resultaat opgeleverd.
IJSLAND EN DE IJSLANDERS.
IJsland (1870 □ G. M.) is na Groot-Britannie het grootste eiland van
Europa; 't is nog 300 □ G. M. grooter dan Ierland. Door zijne ligging
werd het een station voor de Noormannen op hun' weg naar Groenland
en Amerika. Maar, gingen hunne koloniën daar te gronde, op IJsland heeft
zich het krachtige volk staande gehouden.
Het eiland is vulkanisch en vormt een plateau, welks binnenlanden eene
hoogvlakte vormen van 700 M. hoog, eene lavawoestijn, waarop zich vele
„jökuls" (— ijskegels, dus met gletschers bedekte bergen) verheffen. Alleen
enkele smalle kuststreken zijn bewoonbaar. Eene rij vulkanen strekt zich
van den Hekla (1555 M.) tot den Krabla uit. De hoogste der IJslandsche
vulkanen is de Oräfa-jökul (ruim 2000 M.). In 1875 begonnen een paar
nieuwe vulkaangroepen te werken bij het Myvaten (muvatten = het muggen-
meer) , in 't NO. des eilands. De bekendste en meest gevreesde der IJslandsche