Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
186
aan de Sont zochten de Venetianen of de Genueezen, al naar de een of
de ander de macht daartoe bezat, den Bosporus voor hunne mededingers
te sluiten. Later sloten de Turken den Pontus gedurende een längeren tijd.
In den lateren tijd heeft Rusland eenige der belangrijkste rivieren van
Oost- en Zwarte-zeegebied tot aan de monding veroverd: aan de Zwarte
zee den Don, den Dnjepr en den Dnjester, aan de Oostzee de Newa, de
Düna en belangrijke gedeelten van Njemen en Weichsel. Daardoor heeft
het zich de gemeenschap met West- en Zuid-pAiropa geschapen. Daar deze
gemeenschapswegen .echter door de binnenzeeën (Zwarte en Oostzee) leiden ,
is het niet te verwonderen, dat Rusland zeer groot belang stelt in de
straten die van daar uit toegang geven tot de daar. voor gelegen zeeën:
Bosporus en Sont. Kon het zich meester maken van beide en van de
daaraan gelegen havens Konstantinopel en Kopenhagen, dan zou het het
vastland van Europa met twee reuzenarmen omspannen. Maar scheen daar-
voor in den tijd van keizer Nikolaas ook al eenig gevaar te bestaan,
tegenwoordig valt er, wat althans de Sont betreft, niet meer aan te denken.
BORNHOLM EN DE ERTHOLMEN.
Bornholm beheerscht door zijne ligging den toegang tot de Oostzee en
daardoor is het te verklaren, waarom er in de middeleeuwen zoo veel
bloed om is gestort. Het eiland is lo^j^ □ G. M. groot en telt 33000
inwoners. Geologisch behoort het tot Zweden; de bodem bestaat hoofd-
zakelijk uit graniet en leigesteenten. Het is een plateau, dat door vrucht-
bare kloven en dalen wordt doorsneden, voor 't overige echter slechts bij
uitzondering met bouwgrond bedekt is, zoodat de rotsen met hare heide
een vrij somber voorkomen hebben. Het hoogste punt, de Rytterknegten,
is 155 M. hoog. Het eiland bevat steenkolen en ijzererts, die echter niet
worden ontgonnen. De kusten zijn meestal steil en hebben geene havens
voor groote schepen, 't Klimaat is er minder vochtig dan op de andere
Deensche eilanden. De steile kusten en het oorlogszuchtige karakter der
bewoners hebben het eiland voor de Zweedsche heerschappij bewaard, toen
Denemarken Skane, Blekinge en Halland aan Zweden moest afstaan. De
Bornholmers zelf verjoegen de Zweedsche bezetting.
Rönne, de hoofdstad, telt 6000 inwoners en is een levendig plaatsje met
eenigen handel, vischvangst (ook walvischvangst op Groenland) en uurwerk-
makerij. Op de oostkust ligt Nexö, een stadje van 1600 inwoners, met
lakenweverijen, stokerijen en bierbrouwerijen. In de nabijheid zijn zand-