Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
IX. DENEMARKEN EN IJSLAND.
KOPENHAGEN EN KONSTANTINOPEL.
De Deensche Sont biedt in menig opzicht overeenkomst aan met den
Thracischen Bosporus. Landen en zeeën naderen elkander bij beide zee-
engten, en belangrijke wegen over land en ter zee kruisen elkaar.
Evenals hier in het noorden het groote Skandinavische schiereiland, zoo
nadert ginds in 't zuiden het Kleinaziatische den romp van Europa, waar-
uit hier het Kimbrische schiereiland (Jutland), daar de Thracische Cher-
sonnesus (Thracië) vooruit steekt.
De Oostzee met hare vele armen en rivieren (Oder, Weichsel, Newa enz.)
wordt in het zuiden vervangen door de Zwarte zee met hare groote armen
en stroomen (Donau, Dnjepr, Don, etc.).
De kleine eilandenrijke Grieksche Archipel laat zich met het nog kleinere
Kattegat vergelijken. Beide zeeCn voeren naar grootere bekkens: de Archi-
pel naar de Middellandsche zee, het Kattegat naar de Noordzee. En deze
beide groote binnenzeeën hangen weer samen met den oceaan: de zuide-
lijke door de straat van Gibraltar, de noordelijke door het Kanaal.
Konstantinopel is aan de beste haven van den Bosporus, aan den Gouden
Hoorn, ontstaan, evenals Kopenhagen aan de beste haven van de Sont,
van welke haven het zelfs zijn' naam ontving. (Kopenhagen=koopmans-
haven).
Werd de stad aan den Bosporus een heerscherszetel, ook aan de Sont
ontstond het zwaartepunt van een' staat. Naar alle kanten werden van uit
Seeland en Kopenhagen zoowel als van uit den Bosporus en Konstantinopel
de omliggende zeeën bevaren, de landen in den omtrek bezocht en ver-
overd en in verschillende tijden tot één rijk vereenigd. Ook werd bij beide
punten steeds een levendige tusschenhandel gedreven.
Toen de macht die aan de Sont zetelde, bijzonder sterk was, trachtte
zij de Oostzee geheel voor zich te winnen. Dit beproefde de Hanze in een'
tijd, toen zij aan de Sont overmachtig was. De Denen streefden met hunne
sonttol naar iets dergelijks. Reeds in den ouden tijd werden zulke be-
perkende maatregelen aan den Bosporus genomen, en'evenals de Hanzeaten