Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
ISO
De Woonhuizen op het land zijn tegenwoordig bijna alle voorzien van
ijzeren kachels. De ouderwetsche haarden met de reusachtige schoorsteen-
mantels zijn meestal verdwenen, omdat het hout minder overvloedig wordt,
het ijzer daarentegen goedkooper is en de gemakkelijk ingerichte kachels
minder moeilijk worden aangevoerd. Toch wordt overal nog overdadig
veel hout gebruikt.
In de steden staan de huizen ook dikwijls ver uit elkander, gescheiden
door moestuinen, boomgaarden en soms door koren- of aardappelenvelden,
of door naakte rotsen. Het grootste gedeelte der Noorweegsche steden is
zijn ontstaan verschuldigd aan den houthandel, aan de vischvangst en de
scheepvaart. Doordat ze slechts langzaam zijn aangegroeid en niet naar een
bepaald plan gebouwd, hebben ze meestal een zeer onregelmatig voorko-
men. Zelfs Christiania, dat op hare tegenwoordige plaats eerst voor 250
jaren werd gesticht, is vrij onregelmatig gebouwd. Eerst sedert de laatste
twintig jaren is men er op uit de onregelmatigheden zooveel mogelijk te
doen verdwijnen en ze in 't vervolg te voorkomen.
't Is nog niet lang geleden, dat de huizen in de steden bijna geheel
van hout waren, en voor 50 jaar eerst werd het in Christiania verboden hou-
ten huizen te bouwen, welke bepaling in sommige andere Noorweegsche
steden eerst 30 jaar later meer of minder streng werd overgenomen. In de
meeste steden vindt men echter nog vele kleine houten huizen, — het
oprichten van groote houten gebouwen is nu verboden, — wat het bezit
van eigen huizen, zelfs bij den werkenden stand, zeer heeft in de hand
gewerkt. In de steden zijn de meeste daken met pannen gedekt. De fabrie-
ken en de staats- en gemeentegebouwen van den laatsten tijd zijn bijna
alle van steen, zoo ook de kerken in de steden; op het land zijn de laatste
echter nog meest van hout.
BERGEN.
De Noorweegsche stad Bergen heeft eene zeer beschutte ligging. Naar
't noordwesten strekt zich eene hooge landtong uit, die eene diepe bocht
helpt vormen. Aan het binnenste gedeelte van deze bocht, die nog haar
ouden naam Vaagen voert, lag oudtijds de landingsplaats voor den Kongs-
gaard (Koningshoi) Alrikstad, en hier, aan eene goede haven, stichtte
koning Olaf Kyrre ongeveer 1070 eene stad. Door handel zoowel met het
binnen- als met het buitenland, in 't begin hoofdzakelijk met Engeland en
Schotland, kwam de stad tot eene zoo groote welvaart, dat ze in de middel-
eeuwen alras begeerige blikken tot zich trok. Weinig steden in het Noorden