Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
149
en veranderende toestanden roepen in Rusland verschijnselen in 't leven,
die onze Westersche maatschappij zeer vreemd, menigmaal onbegrijpelijk
toeschijnen.
De Wit-Russen, de bewoners van Noord-Rusland, zijn meest ellendig
arm en onbeschaafd, goedhartig dom en onergdenkend; ze zijn veel zwak-
ker gebouwd dan de Groot-Russen. De Klein-Russen zijn de meest be-
gaafden onder de Russen; ze houden van muziek, gezang en bloemen en
zijn ontvankelijk voor natuurschoon.
Van de andere volken van Slavische afkomst moeten nog worden ge-
noemd de woelige, oorlogszuchtige Polen (4.8 millioen) in Polen en de
vroeger Poolsche provinciën; de Serviërs (slechts 8000) in de zuidelijke
grensgewesten; de Boelgaren (100000) in Bessarabië, de Krim en 't gou-
vernement Cherson. In Kaukasië leven eenige duizenden Tsjerkessen.
Zeer belangwekkende volken vinden wij in de Oostzee-landen, waar de
Littauwers en Letten met Finsche of Tsjoedische elementen in aanraking
komen.
Letten en Littauwers, de zuidelijke buren der Finnen, vormen tegen-
woordig het hoofdbestanddeel der bevolking in Lievland, voorzoover dit
niet door Tsjoedische Esten bezet is, in Koerland, in 't gouvernement
Kovno, het NW. gedeelte van Wilna, en het N. van Augustovo zuidelijk
tot Grodno. De Littauwers zijn voor 't grootste gedeelte Roomsch-katholiek;
hunne hoofdbezigheid is de landbouw, waar naast de veeteelt slechts van
ondergeschikt belang is. Hun aantal beloopt ruim 1.4 millioen. De latten
zijn goedaardig en, hoewel ze zeer langzaam denken, zijn ze toch niet
ongeschikt voor ontwikkeling. Scholen vindt men er veel, zoodat dan ook
allen kunnen lezen en de meesten tevens schrijven. Met uitzondering van
50000 Grieksch-katholieken zijn ze allen Luthersch. Bijgeloof is algemeen
onder hen verbreid. In Rusland wonen ruim i millioen Letten.
De verwantschap in karakter en zeden van Littauwers en Letten met die
der Slaven is in overeenstemming met de resultaten van de onderzoekingen
der taalgeleerden. Er valt dus niet aan te twijfelen, of de Littauwers en
Letten zijn verwant met de Slaven, en omdat de Letten beter hunne
eigenaardigheden hebben bewaard dan de Littauwers, noemt men deze af-
deeling van volken den Slavo-Lettische tak.
Vrij algemeen verbreid is de naam „Duitsche Oostzee-provinciën", en
toch is maar 12 (200000) van de bevolking in Est-, Liev- en Koer-
land Duitsch. De adel en de burgerstand spreken Duitsch, de boer spreekt
Lettisch of Estisch. De Letten onderscheiden zich van de Esten o.a. door
meer beschaving; de boerenwoningen der eersten zijn over't algemeen zelfs
netter dan die in Oost- en West-Pruisen, welker bewoners zijn gegermani-
seerd, maar oorspronkelijk (Borussen = Oude Pruisen) tot denzelfden
Slavo-Lettischen tak behooren. Zoowel de Esten als de Letten haten den
Duitscher, zoodat hier en daar nog tegenwoordig „Wahzesj" (Duitscher)
als scheldwoord wordt gebniikt. Ook in andere deelen van Rusland zijn
Duitsche koloniën, vooral in 't Z., zelfs in de Krim en Kaukasie, die de