Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
141
ten hoofdzakelijk worden gezocht in de volgende omstandigheden: de vroege
ontwikkeling en welvaart van Vlaanderen in verband met de breede mon-
den van Schelde en Zwin en de ligging in 't midden van West-Europa, de
gelukkige ligging tusschen andere industriCele landen in, de rijkdom aan
steenkolen (en tot voor korte jaren ook aan ijzer), de levendige, opgewekte
en ondernemende geest van Walen en Vhmingen beiden, waarbij in lateren
tijd nog kwamen het dichte net van sjjoorwegen en de vrijzinnige staatsregeling.
De linnen-industrie is de oudste. In 1835 begonnen de weefstoelen snel
Ijlaats te maken voor machines, waardoor duizenden handwerkers broode-
loos werden; maar door krachtige hulp van de regeering (in ongeveer 100
scholen werd aan de wevers in het werken in de fabrieken onderwijs ge-
geven !) gelukte het de crisis te boven te komen, die door de mededinging
van Engeland noodzakelijk was geworden. Gent alleen heeft ongeveer de
helft van alle linnenfabrieken; ook Doornik heeft er vele. Brugge levert
batist en damast, Kortrijk is onovertroffen in fijne linnens. Aalst en St.
Nikolaas hebben verscheiden garenfabrieken. In 't algemeen kan worden
gezegd, dat de linnenfabricatie vooral zetelt in de beide Vlaanderens en
verder in Brabant, Antwerpen en Henegouwen.
De kanten van Brussel en Mechelen zijn wereldberoemd. Ongeveer
150000 vrouwen houden zich met kantwerkerij bezig; in 1873 bedroeg de
waarde der in België vervaardigde kant 100 millioen francs. Hoe weinigen
onder de dames, die voor eenige honderden ja duizenden guldens van deze
ragfijne, sierlijk gewerkte stof dragen, zouden ook maar een enkel oogen-
blikje denken aan de armoede, de ellende van de arme kantwerksters!
De zijde- en tapijtfabrieken, die vroeger zoo beroemde waren leverden,
kunnen de mededinging met het buitenland niet volhouden. Ath heeft nog
eene groote zijdefabriek, Doornik levert tapijten. De lakenfabrieken gebruik-
ten in 1874 voor ongeveer tienmaal zooveel waarde aan wol als 30 jaar
vroeger. Verviers is de mededingster van Elbeuf en Sedan; maar tegen-
woordig verkeeren hare fabrieken in eene crisis.
De katoen-nijverheid heeft nog altijd haar hoofdzetel in Gent, waar zij
het eerst werd ingevoerd; verder wordt zij veel uitgeoefend in Nivelles,
Brugge, Doornik, Brussel, Kortrijk en Aalst. Van Lokeren en St.-Nikolaas
uit heeft zich de fabricatie van half- linnen- half- katoenen stoffen verbreid
naar Gent, Brussel, Dendermonde en Nivelles. De in Doornik geweven
kousen worden meest naar Nederland uitgezonden.
De dalen van Maas en Sambre, de steenkool- en ijzerdistricten dus,
hebben vele hoogovens en fabrieken voor ijzerwaren; Luik met Seraing,
Charleroi, Bergen en Namen zijn de voornaamste middelpunten. Luik
levert veel kanonnen, geweren en machines, Seraing machines in de groote
fabrieken die in 1819 door John Cockerill werden gesticht, Namen en
Gembloux leveren messen, Luik en Charleroi nagels. Luik en Namen
vijlen en andere staalwaren. Verder leveren ook Gent, Brussel, Herstal en
andere plaatsen ijzerwaren.
Stavelot bij Spa doet zeer veel aan leerlooierij.