Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
139
zijn bedekt. Zelfs tegenwoordig nog schijnt de Maas in breedte en diepte
af te nemen, wat zeer nadeelig is voor de .scheepvaart, zoodat de ingenieurs
slechts met groote kosten de rivier hebben kunnen bevaarbaar maken voor
kleine stoombooten. Van Luik tot Maastricht is een kanaal langs de Maas
gegraven, en eerst nu is het gelukt, de Maas van Sedan tot aan Luik
overal bevaarbaar te maken.
De Schelde is de rivier der vlakte; alleen bij Doornik strijkt zij nog
langs eenige heuvels. In Gent is reeds de vloed duidelijk merkbaar: hij
bereikt er de gemiddelde hoogte van 1.2 M. en duurt er 4 uur, en als
de sluizen het niet verhinderden, zou hij nog verder stroomop gaan. Ook
in den Rupel en zelfs in de drie rivieren die hem vormen, de Nethe (tot
Lier) de Dijle (tot Mechelen) en de Senne (tot Vilvoorden) is hij merkbaar.
Zonder den vloed zouden deze rivieren slechts geringe stroompjes zijn;
. nu is de Rupel inderdaad minder eene rivier dan een zeekanaal. Vroeger
zwommen de haringen dezen stroom in groote scholen op, en de oever-
bewoners vingen den visch om er het land mede te bemesten. Tegen-
woordig worden bij Antwerpen nog wel eens zeehonden gezien. Een
en ander vindt zijne verklaring in de geweldige breedte der Schelde-
monden.
Evenals in Holland zijn de rivieren van de Belgische laagvlakte zoodanig
vergraven en door kanalen verbonden, dat het onmogelijk is den ouden
loop der wateren nog te herkennen; kanalen en rivieren verwart men met
elkander.
De Schelde heeft niet altijd zulke breede mondingen bezeten als ze nu
heeft. ICertijds was de Hont of Wester-Schelde, die nu de groote handels-
weg voor Antwerpen en geheel Belgie is, slechts een ondiep watertje,
waar in 1058 nog geheele prosessies, van dorp tot dorp trekkende langs
de kust zonder moeite over kwamen naar Walcheren. Volgens oude kronie-
ken zou in II73 een groot stuk van de Vlaanderensche en Walcherensche
duinen zijn weggescheurd en een aestuarium zijn gevormd, dat men toen
,,Dullaert" of Dollart noemde naar zijn woest karakter. Vóór dezen inval
der zee liep het meeste Scheldewater door de Ooster-Schelde langs Bergen-
o]3-Zoom en Tolen. Toen de golven der zee de Schelde vrij konden
binnenstormen, bedekte de vloed groote uitgestrektheden lands tot ver
binnenwaarts, en zelfs boven Antwerpen was de Schelde bij vloed een
stroom, breed genoeg om er watergevechten te leveren. Zoo werden in
1302 de Mechelaars door de zeelieden van den Brabantschen hertog ver-
slagen op het breede water waar de Rupel in de Schelde stroomt. In
onzen tijd is de plaats, waar dit feit voorviel, grootendeels in polders
veranderd. Maar reeds sedert de iie eeuw begonnen de oeverbewoners de
schorren der Schelde in te dijken. Sedert de 13e eeuw zijn in België meer
dan 50000 HA. ingepolderd, volgens de Laveleye. Sedert 1815 bedraagt
de aanwinst aan land reeds meer dan 8000 HA.,, en nog kan er meer
worden ingedijkt.
Bestaan tusschen het Maas- en het Scheldegebied alzoo groote verschillen,