Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
138
voortzetting vormt van die der I.ys, terwijl bij Namen de Sambre in de
Maas valt, welke bijrivier haar eveneens de richting aanwijst, waarin ze
li;iar weg moet vervolgen, l.ater hernemen beide rivieren haren noordelijken
loop, verlaten het land en stroomen in westelijke richting naar zee. Ten
gevolge van de terreinshelling ontvangen Maas en Schelde hare meeste
bijrivieren van de oostzijde.
Door deze trekken van overeenkomst komen de verschillen des te
sterker uit.
De Maas is de rivier van het bergland. Van Mézières tot Namen breekt
zij door de Ardennen, welker wanden zich hier steil tot eene hoogte van
50 tot 100 M. boven den stroom verheffen. De dorpen en steden zijn
gedeeltelijk tegen de rotsen op gebouwd; ruïnen van burchten, soms ver-
vangen door nieuwere versterkingen, kronen de rotsspitsen. Waar het water
over de kalksteenvormingen vloeit, heeft het zich menigmaal spleten en
holen uitgewasschen, waarin het verdwijnt, om op eenigen afstand weer
te voorschijn te komen. In de laagten van de lagere Ardennen treft men
veel ondoordringbare leemlagen aan, die natuurlijke dammen vormen,
waar het water zich geen' weg door kan banen, dat dan vaak door spleten
in de bergen ontsnapt, waardoor „aiguigeois" of „chantoirs" worden
gevormd. De grootste daarvan is de bekende grot van Han, waar de Lesse
door stroomt. Vroeger liep de rivier langs de rots, waarlangs zij na over-
vloedige regens nu nog een deel van heur water zendt; maar de tegen-
woordige hoofdbedding is door de rivier in den berg uitgeslepen en
opgelost. De rivier Lhomme zou onder het zuidelijke deel der stad Rochefort
door loopen, als men haar niet door een' dam daarin verhinderde. De
grotten van Han en van Rochefort zijn, evenals de meeste andere zooge-
naamde druipsteengrotten, waarin de koolzure kalk zich in kegelvormige
massa's (stalagmieten en salactieten), die soms tot allerlei grillige figuren
zijn vereenigd, heeft afgezet. Deze grotten maken met de hooge rotsen
der rivierdalen en de schoone bosschen en weidelanden het Belgische
Maasgebied tot een der meest be2!ochte gedeelten der Europeesche middel-
gebergten. De slingerende Semoy, aan de noordzijde door zacht hellende
gebergten van de triasformatie, aan den zuidkant door de steile rotsen
van de juragroep ingesloten; de Lesse met'haar holenrijk dal; de Ourthe,
in den zomer door vele Luikenaars bezocht, en haar bijrivier, de Amblève
met hare watervallen, hare rotsen en hare burchten; de Vesdre, die zich
beurtelings aan het oog van den reiziger vertoont en weer verdwijnt, —
al deze rivieren hebben evenals de Maas zelve hare eigenaardige behoor-
lijkheden. De Vesdre loopt op twee plaatsen door onderaardsche galerijen,
n.l. tusschen Limburg en Verviers en bij Pepinster.
De Maas is nog in het laatste rijdvak van de geschiedenis der aarde
eene veel breedere en krachtiger rivier geweest dan tegenwoordig, zooals
blijkt uit de zij terrassen, overblijfselen van keien en slijk, die zij op hare
oude oevers heeft laten liggen, en de hoog tegen de bergwanden op gele-
gene grotten, welker bodem niet verscheiden lagen alluviale bezinkingen