Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
1Ö9
daad is gebeurd, waar zoo menig feit is voorgevallen sedert den tijd van
Hannibal en Constantijn, sedert Karei den Grooten en den tocht naar
Canossa !
Toen de ban over Hendrik IV was uitgesproken en de vorsten in Trier
hadden besloten hem van den keizerstroon vervallen te verklaren, als de
ban niet vóór de lente was opgeheven, toen nam de eens zoo trotsche
zesentwintigjarige jongeling den staf op, zonder ander gevolg dan zijne
edele vrouw, zijn kind en enkele getrouwen. Zij trokken door Bourgondie
naar Genève en van daar over de Alpentakken naar het graafschap Mau-
rienne. Het was om 't Kerstfeest en de winter was zoo streng, dat de
druiven tot de wortels bevroren en de Rijn vier maanden lang met ijs
was bedekt. De Keizer bood duizenden voor een' gids die hem over't ge-
bergte zou geleiden, maar niemand durfde den tocht ondernemen; allen
verklaarden dat het onmogelijk was dien te wagen. En toch stonden troon
en leven op het .spel !
Vogelvrij, als de armste man van zijn rijk, betrad de Keizer de rotsen
van den Mont Cenis. De muildieren die hij in Besançon van graaf Willem,
zijn' bloedverwant, had gekregen, stortten meest alle in den afgrond, vóór
zij den top bereikten; op kleine sleden, van dennentakken gemaakt, zette
men de reis voort. Maar ook daarvan kon men zich niet meer bedienen,
en nu werden Bertha en Koenraad, de jonge keizerszoon, in groote dieren-
huiden genaaid, waaraan touwen waren bevestigd, om ze bij het bestijgen
van den berg bij de helling op te trekken en bij het afdalen in hunne
vaart tegen te houden. Hendrik ging daarnaast in gescheurde kleederen —
met bloedende voeten en een bloedend hart!
Sedert het einde der 17e eeuw behoorde de Mont Cenis eigenlijk aan de
Franschen, ten minste in historischen zin : voor de oorlogen die zij tegen
het Savooische huis voerden, voor alle tochten naar het Zuiden, was de
Mont Cenis de natuurlijke weg. Had men er tot nu toe naar gestreefd, den
weg zooveel mogelijk geheim te houden en zoo eng, dat er nauwelijks
ruimte was voor een muildier, nu zocht men juist het tegendeel. Reeds in
1693 had maarschalk Catinat hem zooveel verbreed, dat er licht geschut
langs kon worden vervoerd, — maar eerst Napoleon veranderde hem in
een nieuwen heerweg. Zijn ingenieur was de geniale Giovanni Fabrane.
De geschiedenis van het ontstaan van dit reuzengewrocht is zeer merk-
waardig; zij heeft, zooals alle groote werken, hare lijdensgeschiedenis, ja
zij heeft zelfs een' martelaar gehad, die zijn geheele leven aan de bereiking
van dit doel heeft gewijd, zonder dat hij begrepen werd.
Deze man was de ingenieur Jozef Medail te Bardonnèche, die reeds in
1832 koning Karei Albert een plan voorlegde, waarbij de doorboring van
de Cottische Alpen bijna geheel zoo was voorgesteld, als die nu tot stand
is gekomen. Het plan werd met verbazing beschouwd, maar ook niets
meer: aan de verwezenlijking dacht niemand. Maar de koene zoon der
Alpen liet zich daardoor niet afschrikken. Tien jaar later legde hij zijn
ontwerp aan de handelskamer te Chambéry voor; het werd onderzocht en
p. E. BOS, Globe. 9