Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
125
niet eens de plaats kent, waar ze gelegen hebben. De bewoners van het
dorp Lége hebben twee maal voor het zand moeten vluchten, eens 4 en
een paar eeuwen later 3 kilometer.
Tegenwoordig vormt de duinenrij van den Adour tot aan de Gironde
één dennenwoud, hoewel nog niet overal het verstuiven van het zand ge-
heel is gestuit, zooals op kaap Ferret vóór het bassin van Arcachon, waar
het zand bijzonder fijn en bewegelijk is.
Maar de groote aanplantingen van dennenbosschen hebben nog een anderen
invloed uitgeoefend dan dat zij het verstuiven der duinen tegengaan. Het
klimaat is er veel door verbeterd. Het steeds verstuivende zand verplaatste
onophoudelijk de stilstaande wateren, de strandmeren, die aan de oostzijde der
duinen worden gevonden. Op sommige plaatsen droogden dientengevolge
plassen uit, die met hare schadelijke uitdampingen de lucht vergiftigden;
op andere plaatsen werden kreupelhout en kleine planten door het ver-
plaatste water half overstroomd, ze begonnen te rotten, en de schadelijke
gevolgen bleven niet achterwege: gevaarlijke moeraskoortsen kluisterden 1/5
deel der bevolking van de omstreken van Médoc gedurende September en
Augustus aan het bed, en de koortsen, met het woord médoquines
aangeduid, gaven aan bijna alle bewoners van het land eene doodsbleeke
kleur, holle oogen en magere leden. Nu zijn de duinen en daarmede ook
de meren aan bepaalde, meer of min blijvende vormen gebonden; de
bosschen hebben veel water noodig, zoodat de vochtigheid minder groot
is geworden. Bovendien heeft men den afvoer van het overtollige water
geregeld. Sedert dat alles is gebeurd, is de gezondheidstoestand der bevol-
king veel gunstiger geworden.
Waarschijnlijk zijn de meren, die in eene rij ten oosten van de duinen
liggen, in vroegeren tijd inhammen van de zee geweest, die daarvan ge-
scheiden zijn door hooger wordende zandbanken, waarop zich eindelijk
duinen vormden, die, landwaarts in stuivende, de inhammen in lagunen
veranderden. Door smalle openingen, die later door het zand gesloten
werden, stroomde het zeewater af, terwijl de regens en de beekjes voort-
gingen ze met zoetwater te vullen. Zoo werden ze van baaien met zout-
water lagunen en vervolgens meren met zoetwater. Men heeft er reeds
meer dan eens van gesproken, door middel van een kanaal de meren met
elkaar te verbinden, om een' waterweg te verkrijgen van de Adour naar
de Garonne.
Het bassin van Arcachon is de eenige nog overgebleven lagune, die in
gemeenschap met de zee staat. Het afetroomende water van de Leyre en
eenige andere stroompjes doet het zijne om die gemeenschap te doen blij-
ven, maar de zee werpt eene bank voor de monding. Het schiereiland,
dat in kaap Ferret eindigt en de lagune gedeeltelijk van de zee scheidt,
verandert steeds van vorm. Ware dit niet zoo en veranderde ook de on-
diepte , die de onderzeesche voortzetting vormt van het schiereiland, niet
van plaats, dan zou het bassin van Arcachon zeker eene voortreffelijke
vluchthaven kunnen worden op de gevaarlijke kust van de golf van Biskaje.