Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
124
staat. Gedurende den Amerikaanschen burgeroorlog is het voorgekomen,
dat een vaatje hars drie- of viermaal zooveel kostte als eene gelijke hoe-
veelheid ordinairen wijn, en dat de jaarlijksche opbrengst van eene hectare
dennen de koopsom overtrof In het zuidelijk gedeelte der heiden, bekend
onder den naam van Maransin, kweekt men ook den kurkeik, en ieder
dorp in die streken heeft prachtige eikenlanen , veel mooier dan meer of min
beroemde wandelingen bij de steden in andere oorden van Frankrijk. Eenige
domeinen van de heiden van Bordeaux zijn in bosschen veranderd, zoo
schoon, dat geen park van West-Europa er mee kan worden vergeleken.
Streken, die eertijds door dorre eenzaamheid waren omringd, zijn in korte
jaren in 't bezit gekomen van prachtige en voordeel aanbrengende bosschen.
De dennenaalden, de overblijfselen van andere planten, het graven van
putten door de oerbank, soms zelfs het naar boven brengen van den onder-
grond , die spoedig verweert onder den invloed van lucht en regen, bereid-
den den bodem langzamerhand voor op den eigenlijken landbouw. Onge-
lukkig komen er nogal eens branden voor, die men dikwijls toeschrijft
aan kwaadwilligheid van den kant der herders, die steeds meer hunne wei-
den zien verdwijnen.
Eens werden de heiden van Gascogne met groote verwoesting bedreigd.
Langs de kust verheffen zich duinen, waarvan sommige, ten zuiden van
Arcachon, niet minder dan 80 en 89 meter hoog zijn. In 't laatst der
vorige eeuw bewogen de duinen, voortgezweept door den zeewind, zich
met eene snelheid van 20 a 25 meter per jaar naar het oosten. Was dit
zoo voortgegaan, dan zouden de zandgolven in een twintigtal eeuwen Bor-
deaux hebben bereikt.
Maar dit gevaar staat niet meer te vreezen: de mensch heeft de dtiinen
vastgelegd. Eigenlijk was het zijne schuld, dat de duinen waren beginnen
te verwaaien. In het vochtige klimaat van AVest-Europa blijven ook zelfs
de duinen niet geheel zonder plantengroei, die, zich steeds uitbreidende,
de zandkorreltjes samenhoudt en eindelijk eene soort van vlechtwerk in en
op den bodem vormt. Door den wind aangevoerde boomzaden ontkiemen
op gunstige plaatsen, en weldra is het duin met een bosch bedekt. Zonder
twijfel waren de duinen voor de middeleeuwen met hout bedekt. In de
heiden toch evenals in Spanje wordt de naam mont ofmontagne zoo-
wel aan de duinen als aan de boomen die er op staan gegeven. Nog slechts
enkele gedeelten van de oude wouden zijn er over: niet ver van Cazau,
ten Z. van Arcachon, waar zich reusachtige dennen verheffen en eiken van
meer dan tien meter in omtrek.
Maar bijna al deze bosschen zijn door de kustbewoners gekapt of door
de herders verbrand; de dieren graasden het gras af en knabbelden de bast
van de jonge boomen. Het zand werd weder los en de heerschende westen-
winden namen het zand van de westhelling der duinen en lieten het bij de
oosthelling weder neerglijden, zoodat heiden en moerassen, dorpen en bouw-
grond door het duinzand werden begraven. Zoo zijn de dorpjes Lillan,
Lélos, Sart, Contis en Anchise verdwenen, zoodat men tegenwoordig zelfs