Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
122
Evenals in Drente vindt men er zeer vele hunnebedden, en dezen evenals
den bronnen bij de bedehuizen wordt door de boeren goddelijke eer
bewezen. Niet ver van de noordkust heelt men boven een dolmen of
hunnebed zelfs eene kapel gebouwd en er een altaar op gebouwd. Zoo is
in vele streken van Bretagne, — evenals trouwens in vele andere streken
der aarde, — het christendom op een heidenschen basis opgetrokken;
maar niet overal is die grondslag even duidelijk zichtbaar gebleven.
DE HEIDEVELDEN VAN GASCOGNE EN GUYENNE.
In 't ZW. van Frankrijk, begrensd door de zee, de Adour en de hoogten
langs den westoever van de Garonne, strekt zich een driehoekig stuk vlak
land uit ter grootte ongeveer van onze provinciën Noord- en Zuid-Holland,
Utrecht, Noord-Brabant en Zeeland. Deze eentonige vlakte der Landes of
Heiden is eene oude zeebedding en bestaat uit zand, dat hier en daar
lagen van meer dan 80 meter vormt. Slechts enkele vruchtbaardere lagen
liggen hier en daar verspreid. Op geringen afstand van de oppervlakte is het
zand vaak door ingesijpelde organische stoffen is eene laag donkerkleurigen
zandsteen veranderd. Deze zandsteen is donkerbruin en soms zoo hard als
ijzer; hier en daar vindt men er ook ijzer in. Zoo beschrijft Elisée Reclus
deze banken, die daar a 1 i o s worden geheeten en naar alle waarschijnlijk-
heid veel overeenkomst vertoonen met het z a n d o e r van onze heidevelden.
Onder de heidekorst van de Nederlandsche zandgronden toch wordt meestal
eene oerbank gevonden, die uit door ijzerroest aaneengebakkene zand-
korrels bestaat. Evenals op onze zandgronden die oerbank de ontginning
van den bodem, vooral het planten van bosch zeer bemoeilijkt, zoo ook
in de heidestreek van Zuidwestelijk Frankrijk. De wortels der boomen
kunnen niet of moeilijk door de aliosbank dringen en bovendien wordt
ook de uitwisseling van water en gassen tusschen de boven- en de beneden-
lagen belet. Het regenwater blijft op de oppervlakte staan en zou de ge-
heele streek in een uitgestrekt moeras veranderen, als men niet sedert het
begin dezer eeuw van afstand tot afstand c rast es had gegraven, d. z.
afwateringskanaaltjes, die het overtollige water naar de beekjes of naar meren
voeren. Hier en daar zuigen eenige elzen het water op van de plassen,
waartoe het water zich in de laagten verzameld heeft. Eenige trechtervormige
putten staan door de oerbank heen in gemeenschap met den ondergrond;
een van deze putten, de Hucaou, op de waterscheiding tusschen de Leyre
en de Garonne gelegen, is 35 meter diep.
De vochtigheid van den bodem maakte het vroeger den voetganger bijna