Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 191 )
vruchten van een rankachtig boomgewas, wijndok (*) ge-
naamd; waarvan eene menigte foorten, van verlchillenden
aard, kleur en waarde voorlcomen. Dit fap der Druiven
wordt door de zoogenaamde wijngesting tot drinken be-
kwaam gemaakt. Voor dat hetzelve gegest heeft is het
aangenaam en zoet van fmaak en wordt dan doorgaans Most
geheeten. In dien ftaat heeft dit Druivenfap geen dron-
kenmakende kracht, gelijk wel, als het Wijn geworden
is. De Wijn, zoowel als de meeste andere, door kunst
bewerkte vochten, is heilzaam of fchadelijk naar de
omftandigheden, waar in men er gebruik van maakt,
en naar de verfcheidenheid der temperamenten. Onma-
tig gebruik fchaadt zij altijd, te meer, omdat de Wijn
eene wezenlijke artfenij is. En dat is de Wijn, om-
dat hij in ftaat is de levensgeesten tot eene hooge mate
op te wekken, het dierlijk gefi:el te verkwikken en te
verflerken, en eene, in te groote mate en te veel ge-
bruikte, Artfenij gaat wezenlijk over in vergif.
Het vaderland van den wijnllok is het Oosten; of
meer bepaaldelijk Azia, van waar hij naar Griekenland
en daar uit in Europa is overgebragt. Reeds in de
vroeglte tijden der wereld was de Wijnftok en de Wiin
bekend,blijkens onze H. Schriften in de gefchiedenisfèu
van noacii en lotii.
Men verdeelt de Wijnen gewoonlijk naar de lucht-
ftreken, waar onder de druiven groeijen, waar van zij
bereid worden, in zoeten en zuren: hoe noordelijker
de Wijn gewonnen wordt, des te zuurder hij is.
De voorname onderfcheidingen van den Wijn , bij
ons bekend, zijn die van Rooden, Witten, Rhijnfche
en Moezel ; de beide eerden levert ons, in menigvul-
dige verfcheidenheden of foorten. Frankrijk; de beide
laatflen, even alzoo, Duitschland. En het zijn deze,
welke men bijzonder als huishoudelijke Wijnen kan aan-
merken. Voorts zijn aan weinigen onbekend Spaan-
fche , Madera en Mallaga VVijnen, ook al in onderfcheidene
foorten, en van meerder of minder zoeten fmaak. Kaap-
fche , Griekfche en andere vreemde Wijnen, verfchil-
lend van waarde en huishoudelijk gebruik, komen ins-
gelijks voor: doch zijn minder algemeen bekend (f). De
kleur
C*) f^itis Finifera. L.
Ct5 Zie over de verfchillende foorten van Europefche Wijnen
^Quv. Dict de Mtdicine at(. VI. 505 fcud.