Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
' ( 171 )
5, ren, in aarden vaten, leest en deswege zeer vele
„ vergeioclue oorzaken ziet opgeven, terwijl de ware
,, oorzaak zoo nabij is." Eene en andere waarneming
Itrekkc hier ter overtuiging van eene waarheid , die
velen mijner lezeresTen al dadelijk zullen in twijlFel ge-
trokken en veroordeeld hebben. Hardij verhaalde
aan Dr. rox he rgi l l , dat twee landeigenaars, in
het Graaffeiiap CormvalHs, voor hunne maayers eene
hoeveelheid Cider , of Appelwijn , gekookt hadden.
Deze drank bekwam de arbeiders van den eenen zeer
wel, terwijl die des anderen bijna allen door de onlij-
delijke fmerten van het loodkolijk werden aangetast.
Men vond geen het minste verlchil, noch in hoeda-
nigheid , noch in de gebruikte hoeveelheid van den
Cider. De Maaijers arbeidden in het zelfde veld en op
dezeltden lijd, alleen had de eerste landeigenaar altoos
^■yu Cider in houten vaten, de ander in eene verglaas-
de aarden kruik naar het veld gezonden. Hardij on-
dervond tot zijn verbazing, dat een mengelenskruik,ter
verglazing bijna een once lood behoefde, terwijl proe-
ven met versch geperste, vooraf nauwkeurig beproef-
de, en zuiver bevondene Most en Cid^'r genomen, na
dat dezelve eenige uren in eene verglaasde kruik geftaan
hadden , door het gebruik van de fympathetifche Inkt
en het troebel worden van het vocht, de duidelijke be-
wijzen van daar in bevatte loodltolle te kennen gaven , het
welke van uur tot uur vermeerderde , zoodat hij daar
uit den tijd kou bepalen, hoe lang het vocht in de
kruik gefraan had : de Cider was na twee uren reeds met
lood bezwangerd. Een mengelen Cider, twintig mi-
nuten in eene aarden verglaasde pan gekookt, bevatte
evenveel looddeeltjes , als of dezelve achttien uren
daar in geflaan had; hetzelfde vocht in eene kruik zoo
lang en dermate bewogen, als of hetzelve na het veld
gedragen was, had evenveel looddeeltjes na zich ge-
nomen , als of het drie uren in zulk een vat gedaan
had
Zuren zijn het gevaarlijkst : zij bederven het vergla-
fel, en doen her langzamerhand in loodfuiker over-
gaan, hetgene de fpiizen verzoet en hun eigen zuur
verzacht, maar te gelijk een wezenlijk vergif aanvoert.
Vanhier, dat zure boomvruchten, in dit foort van vaat-
werk
O Gazelle Salutaire, 1778. No. 31.