Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
- v
( 5
Vaardigd, waar in onze fpijzen bereid öf bewaard wdi^-
den, en welker gebruik en nadeelen reeds tot de vroi^g-
fte tf)den der Romeinen opklimmen; want in het op-
gedolven Hcrculancnm vond men koperen ketels,' die
van binnen, in plaats van vertind, verzilverd waren eil
te Nirues vond men veel Romeinsch koperen keuken-
gereedfchap, dat, in- en uitwendig verguld was; Eil
dit mag men voorzeker niet alleen aan de weelde toe-
fchrijven, maar wel degelijk aan de gevaren, die be-
kend waren, als uit het gebruik van onbedekt koper
ïTioetende voortvloeijen; want anders had de weelde der
Romeinen deze gereedschappen vvelligt met geheel zil-
veren verwisleld. Trouwens het is bekend, dat het
koper niet Hechts door allerlei plant- en zoutzuren ^
inaar ook door zuiver water, zelfs door die vochtig-
heden, welke zich oilzigtbaar in den dampkring uphoui
den, en zich als druppen op het koper nederzetten,
ingevreten, en in roest, anders Spaansgroen genaamd,-
ontbonden wordt, lin de geneigdheid^ van het koper
om zich in roest op te losfen is zoo groot, en de oor-
zaken zijn zoo menigvuldig, dat geehc vermenging,
zij moge de uitwendige of andere eigenfchappen vatl
het koper veranderen, vermogend genoeg is dezelve
weg te nemen en de voortbrenging? van het koperroest
te verhinderen: want zelfs het Uil liegen van het ko-^
peren vaatwerk, en de vrije toegang der lucht bevor-
deren dicin zoodanigeenemate,dat geene bedachtzame keu-
kenmeid een ketel, alhoewel brand - fchoort gefchuurd^
na dat zij eenige dagen in eene, met vochtige'dampen
vervulde keuken , of andere bergplaats, gelegen had, zal
gebruiken,zonder dezelve op nieuw zorgviildig te reini-
gen van het ro st,waar mede hij in de reten, befmet is.
Lucht, water, vet, zuur en zout, met andere
woorden, alles wat zuurflof in zich bevat, losr het
koper op. Hoe meer zuitrltof nu eenig ligchaam be«
zit, dat in koper bewaard of bereid wordt, des te
meer is er ^elegendheid öm het koper te ontbinden,
en des te grooter z^n de nadeelen , welke aan gezondheid
en leven kunnen worden toegebragr. Het zuivere water
zelfs, hoe zacht het ook zijn moge, in eenen zuiveren
koperen ketel gekookt, vertoont, wanneer men het daar in
laat overnachten, eene veelverwige huid op deszelfs
öppervlakte, de Paauweflaart geheeten. Zoö men irl
Äulk water eenige druppels zuivere geest van Engeisöh
h a Éont