Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 112 )
verteerbaar, en daarom moet de Aardappel altoos ge-
fehild, ten minsten gefchraapt gegeten worden.
De gekleurde, roode, violetkleurige , karmofijnroode ,
donkcrblaauwe, groene en zwarte, worden meestal tot
voeder voor het vee, en bijna in het geheel niet voor
de keuken, gebruikt (.♦).
2. De eigenlijk gezegde/Fo/-/^/««, zoo roode alsgc/e,
elders Peen genoemd, leveren eene zoete, voor velen
zeer aangename, fpijze op , welke veel fuikerftof bevat,
maar weinig voedingskracht bezit, en tevens een ont-
bindend en losmakend vermogen heeft, weshalve zij
zeer gefchikt zijn om de hevige verftoppingen, vooral
die de gedroogde wiuterkost veroorzaakt , voor tc
komen of te ontbinden. Dat zij daarom als een ge-
zond cn heilzaam wintervoedfel zijn aan te pri,izen,
valt van zelf in het oog. Sommige verkiezen als de
beste, de Leijdfche of gele Wortelen , anderen de
roode, of zoogenaamde Hoornfche : beide echter
zou ik van gelijke voedingskrachten achten ; maar
de laatfte bevat meer fuikerftof en is veel zoeter dan
de eerste.
Men zorge om die , welke bevroren , vervuurd,
wormftekig, of door brand aangedaan zijn, uittefchie-
ten en alleen voor beestcnvocder af te zonderen.
3. Van de Pinkstertiakelen , eene foort van wortel, die
mede eene ligte, zeer fmakelijke, zoete fpijze ople-
vert, wil ik aanmerken , dat velen aan dezelve, onver-
diend, eenen kwaden naam hebben opgedrongen, alsof
zij, langer dan één jaar bewaard zijnde, of een winter
over in den grond gedaan hebbende, vergiftig zouden
worden, en duizeligheid, benaauwdheid, braking en
andere verfchijnfelen, welke eene vergiftiging aanduiden,
zouden te weeg brengen. Dit kan niet van den Pink-
Iternakel, maar wel van den, in deszelfs plaats, bij
vergisfing genomen wortel van de dolle Kervel gel-
den (1), want deze wortels zijn aan elkander zeer ge-
lijk , en dus kan zeer gemakkelijk de laatste voor de
eerste genomen worden, wanneer zij zonder bladeren
uitgegraven worden, liet is derhalve zeer gevaarlijk
deze wortels tot fpijzen te bereiden, zonder door het
aan-
(*) LunWIG, I. c- 22 en 23.
(t) Zie WEICKARD, Fermehrte Medie- Schriften, i St.
xij. RuP'