Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( )
lijk zij, doet ffien hem over een heet vuur fpoedig ko-
ken, na hem, vooraf, met zoo weinig water als mogelijk
is , bedekt ie<»:hebben, waar door men tevens het ver-
lies van de fun{erfi:of, die zich ligtelijk met het water
vereenigt, voorkomt.
Over het algemeen wil men , dat de Aardappelen ,
welke op akkers geteeld worden , van eene meer meelach-
tige zelfllandigheid zijn, dan die in vetter aarde en in
tuinen worden aangekweekt , omdat de laatfte eene
taaijere en lijmachtigere hoedanigheid en eene zoete
walgelijke fmaak bezitten: deze zijn onze Zeeuwfche,
gene ónze Frielèhe Aardappelen.
Maar offchoon de Aardappelen thans een zeer ge-
zocht en voor de mindere volksklasfe vrij algemeen voed-
lel opleveren, zijn zij, dagelijks gebruikt, niet van al-
len nadeeligen invloed op dc gezondheid vrij te plei-
ten. Immers aan haar dagelijks gebruik, bij eene zit-
tende levenswijze, worden de veelvuldige verltoppingen
van het darmfcheil , reeds door haller, en met
regt, toegefchreven (*;. De raauwe, half gebradene
Aardappelen , zoo als die, door de arme kinderen,
veel gegeten worden, zijn ten hoogden fchadelijk, niet
alleen om de grootere lijmigheid , maar ook vooral om
het bedwelmend gifachtig beginfel, dat in de raauwe
vrucht fchijnt werkzaam te blijven : al hetwelke het
ontftaan van verltoppingen grootendeels begunstigt,
waar van de dikke buiken, die zoo algemeen bij die
voorwerpen gevonden worden, en die hierin eene zeer
begunstigende oorzaak vinden, ten getuige verftrek-
ken. Vanhier is ook de klierziekte, hij de inwo-
ners van eene plaatfelijke ongelteldheid (f).
Men kan van den Aardappel een ftijffel bekomen,
die tamelijk goed is en de vereischten van het gewone
Jflijffel vervult. Dit zou dus de plaats van het gewone,
bij buitenfporige duurte of fchaarsheid van Tarwe, kunnen
vervullen; der zuinige Huisvrouw is zij, buitendien , als
zoodanig aanbevolen (§)• Van geuns bepaalt de
hoeveelheid daar van,welke de Aardappelen opleveren,
op vijf oneen van de drie pond De fchil is on-
ver-
C*) FJem. Phyfeol. I- 193-
Ct) K o R t u M , vitio, s c R 0 F u, /o/ö, p. m- 30Ö.
C§) Ludwig, 1. c- 46 en 69.
Qif') tiandb' van de Cezondh- der Ingez. 247.