Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 9?
fijnder is, gepereld heet, en voor de beste wordt gfS
houden ; of zij wordt tot niejl gemalen, dat niet zui-
ver wit is, noch tusfchen de vingers lcraal;t; van dit
is de bloem of het zoogenaamde Ac«/«/, de beste; doch
onze Hollandfche wetten hebben het openlijic verkoopen
daar van verboden, omdat het onder het Gort moet
vermengd worden : waarom bij ellie zak Gort eene be-
paalde hoeveelheid renfel van de Pelmolens wordt ge-
leverd.
De Garst levert eene gezonde, ligte en voedzame
fpijze op , die niet alleen iu ons land, maar bijna doof
geheel ons werelddeel, veel gegeten wordt; gelijk dit
ook reeds oudtijds, volgens de getuigenis van pli-
nt us , plaats vond ; hoezeer zij van de Rogge eri
Tarwe daar in verfchilt, en daarom eene andere voed-
felftemming heeft, dat zij meer fuikerltof bevat en min-
der voedzaam meel.
Met Hop vereenigd is zij ook het voornaamfle in-
inengfel of grondbeginfel, onzer vaderlandfche bieren, J
welker zoo heilzaam gebruik alle wijn en (lerke dran-
ken in deugdzaamheid voor ons geftel overtreft, en iii
het algemeen boven die allen zeer aan te bevelen is.
Men bakt, vooral op de Zwicferfche •yllpen, en iii
het Noordelijk üuropa, van dit meel brood; doch het
is, omdat het l'chieiijk droog en fmakeloos wordt,
beneden dat van Rogge en Tarwe, geacht. Indien het
een fmakelijk brood zal opleveren, moet het kort ges-
ten , en de gesling in het begin afgebroken woe-
den ("■>
De naakte Garst wordt in Duitschland als zeer voor-
deelig voor huisfelijk gebruik aangeprezen, zoo om të
bakken, om meelballetjes daar van in foupe te maken ^
en tot grutten, als tot het brouwen van wit en bruin
Bier en het llooken van Brandewijn. Men wil, dat dri^
fchepels even zulk goed Bier verfchaffen, als vier fche-
pels gewone Garst, en dat de Brandewijn Herker is
en beter bewaard blijft dan van koorn. Hare vermenig-
vuldiging is in middelbare jaren van achttien tot vier-
entwintig, in de beste jaren tot veertig en vijftig toe.;
Of de grutten , hier van gemaakt, die van de beste Garst
pvertrcllen, heeft men niet zoo Heilig verzekerd , maar
wel,dat de naakte Garst meer grutten oplevert dan an-
de-
C*) BERGiuSj 1. e. 1. 58. 03/. 4.
G 3