Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
'L
f

■>t
I-
C 92)
rwaarvverlcende ambachtsman eet het daarom het meesè?
en verteert het ook het best, terwijrhet zwakke maag-
gellcl van den ledigganger, of den genen , die eene zitfen-
' de levenswijze voert, daar toe minder, fom wijlen geheel
niet, bekwaam is. De Westphajlfche bqèr eet zijn zwart
bfood (dat men dikvvijls , Jiij-. Ve-rbasterin'g ^van J»»«/owr
'Nikkel (J^j, Pcmpertiikkel noimtj'mex graagte, en ver^
' teert het., met eén gedeelte raanw ii3ek,. uitmuntend
wèr;'Waar hij werkt tevens meer dan eenig inlander.
■Somwijlen is het roggertbrood bitter, en dit wordt
veroorzaakt doordien vreemde zaden, voorahvan het
""onkruid, dat op de rogge-akkers wast, zich Saar-on-
der vermen-en. 'Allermeest behoort hier toe de zoo-
gendemde korenroos of'nagelbloem (f) , 'mOverijsfelBol
of Bolderik geheten, en die git zwart en zeer bitter
zaad geeft, en waar van de Rogge niet, dan met veel
moeite , kan gezuiverd worden.. Het koorn en het
brood verkrijgen hierdoor tevens een meer zwart voor-
komen ; het is ecTiter niït nadeelig.
Niet zonder bijzondere redenen, gaf ik onder de ei-
genfchappen van goed meel op, dat het gezofid ■
koorn behoorde gemalen te zijn. Het koorn in het al-
gemeen , maar vooral de Rogge is aan vele ziekten
onderworpen . die deszelfs hoedanigheden niet alleen
ten nadeele veranderen, maar zelfs, zoo men wil,kun-
nen vergiftigen.
De Brand (jiHilago') is een der voornaamfte ziekten,
en ontftaat als er zware regens vallen, wanneer de aar
bloeit, en daar op heete zonnefchijn volgt, zoo, dat de
korrel verfchroeit , daar na verdort en in eeh zwart
poeijer verandert; dit is alzoo een waar misgewas. Het
brood met brandkoorn gemengd, verkrijgt eenen bitte-
ren fmaak.
De Molm en het Zwart zijn twee bijzondere foor-
teii van dit hoofdongemak en worden, veelal, op dorre
gronden geboren. De Molm (Caries, in het Fransch
Nielle) bederft niet alleen de korrelen, maar ook de
bloe-
(*) Men zette, dus luidt het verhaal , een Franschman
Re^'^enbrood voor. Hij fchoof het met nii.snocgen ter zijde j
zeggende: II est bon poiir Nikkel — Het is goed voor Nik-
kel •. zoo heerte zijn paard.
Ct^ Agroitemma Githago. L. Zn'arte Akkervlam,