Boekgegevens
Titel: Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Serie: Stukken het schoolwezen betreffende, 10: 5
Auteur: Buijs, Johannes
Uitgave: Leyden: D. du Mortier en zoon
Deventer: J.H. de Lange
Groningen: J. Oomkens en zoon, 1818
Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Z 435 : 10 (5)
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206108
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Gronden der natuurkunde, getrokken uit het Natuurkundig schoolboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
N A T ü U R K ü N D ». 71
kruk-raderen komen met de Windas over-
een.
( Broef met deze werktuigen.)
S- na-
Al wat wij tot liier toe van de verhouding vap
magt tot last in de werktuigen hebben gezegd,
beftond alleen in bet evenwigt; doch als mea
lasten verplaatfen zal, moet dit evenwigt over-
wonnen worden, en dan komt zeer in aanmer-
king de wriiving, welke de deelen der werktuigen
onderling of op andere oefenen, en deze wrijving
is dikv/erf zoo aanzienlijk, dat zij van i tot |
van den last bedraagt.
S-
Uit deze wrijving,, waarbij nog komt de fiijf.
heid der koorden of touwen in de Takels, leert
men, dat de werktuigen ook al te zamengefteld
kunnen zijn, zoodat men dikwerf meer verliest door
■ de vermeerderde wrijving , dan men deor het werk-
tuig wint, vyaimecr men hetzelve te veel heeft
samengeteld.
S- "4.
Men kan de wrijving verminderen, door de
deelen, die op elkander wrijven, met olie, zeep of
gewoon wagenfmeer te beftrijken; hierdoor wordeti
de holligheden gevuld, en de oppervlakten, door
de fmeerdeelen, op eenigen afftand van elkander
gehouden; dan wanneer er vele poriën zijn, en de
uof zeer week is, wordt ook wel daardoor de
aantrekking der deelen zeer vermeerderd; men
behoort dqs heut met wagenfmeer, maar metalen
met slie alleen te fmeren. Ook kan meti nog
in de beweging van raderen de wrijving zeer Ver-
minderen, wanneer men de asfen niet in ronde
pannen, maar tusfchen vier pirkelbogen doet be-